دستیار لقی‌گیری
انتخاب پلاستیک گیج، بررسی لقی یاتاقان، برآورد از روی قطر محور و لقی خودروهای ایرانی، مخصوص کار در تعمیرگاه
لقی مجاز را از کتابچهی تعمیرات موتور بردارید و اینجا وارد کنید. دستیار، مناسب‌ترین نوع پلاستیک گیج را پیشنهاد میدهد.
محدوده‌ی اندازهگیری انواع پلاستیک گیج
عددی که از روی مقیاس بسته‌ی پلاستیک گیج خواندید و محدوده‌ی مجاز کتابچه را وارد کنید.
قطر میل لنگ را وارد کنید؛ لقی معادلش همان لحظه آن‌طرف نمایش داده می‌شود.
لقی دقیق از روی دو قطر
قطر داخلی یاتاقان بسته‌شده (با ساعت داخل‌سنج، کپه با گشتاور کتابچه) و قطر محور (با میکرومتر) را وارد کنید. لقی = قطر داخلی − قطر محور.
لقی مجاز یاتاقان خودروهای رایج، از کتاب‌های تعمیرات معتبر. همه‌ی اعداد به میلیمتر است. با دکمه‌ها، عددها مستقیم به بخش‌های دیگر دستیار می‌روند.
موتورهای ایرانی در طول سال‌ها تغییرات جزئی داشته‌اند. اگر کتابچهی رسمی ایران‌خودرو، سایپا یا پارس‌خودرو را دارید، عدد آن ملاک است.
کتابچه‌های آمریکایی لقی را با «هزارم اینچ» می‌نویسند. عدد را وارد کنید تا همه‌ی واحدها را ببینید.
| اینچ | هزارم اینچ | میلیمتر |
|---|
محدوده‌ها بر اساس اطلاعات سازنده‌هاست. برای خواندن عدد نهایی، همیشه عرض نوار له‌شده را با مقیاس چاپ‌شده روی بسته‌ی همان پلاستیک گیج مقایسه کنید.
دستیار لقی‌گیری چه کاری انجام میدهد؟
این ابزار سه کار پرتکرار تعمیرگاه را سریع می‌کند. اول، از روی لقی مجاز کتابچه، نوع درست پلاستیک گیج را پیشنهاد میدهد تا نواری نخرید که لقی موتور شما را نخواند. دوم، عددی را که اندازه گرفته‌اید با محدوده‌ی مجاز مقایسه می‌کند و می‌گوید لقی سالم است، سفت است یا از حد گذشته. سوم، اعداد را بین میلیمتر، اینچ، هزارم اینچ و میکرون تبدیل می‌کند.
انواع پلاستیک گیج و محدوده‌ی هرکدام
| نوع | سازنده | محدوده (میلیمتر) | محدوده (اینچ) |
|---|---|---|---|
| PLX | انگلیسی | 0.018 – 0.045 | 0.0007 – 0.0018 |
| PLA | انگلیسی | 0.025 – 0.175 | 0.001 – 0.007 |
| PLB | انگلیسی | 0.100 – 0.250 | 0.004 – 0.010 |
| PLC | انگلیسی | 0.175 – 0.500 | 0.007 – 0.020 |
| PLD | انگلیسی | 0.500 – 1.000 | 0.020 – 0.040 |
| PLE | انگلیسی | 0.750 – 1.750 | 0.030 – 0.070 |
| MPG سبز | کلویت | 0.025 – 0.076 | 0.001 – 0.003 |
| MPR قرمز | کلویت | 0.051 – 0.152 | 0.002 – 0.006 |
| MPB آبی | کلویت | 0.102 – 0.229 | 0.004 – 0.009 |
| MPY زرد | کلویت | 0.229 – 0.508 | 0.009 – 0.020 |
اگر روش کار با پلاستیک گیج را می‌خواهید، مقاله‌ی اندازهگیری لقی یاتاقان را ببینید. برای انتخاب یاتاقان بعد از تراش هم میل لنگ استاندارد و آندرسایز و سایزبندی یاتاقان به کارتان می‌آید.
فرمول برآورد لقی یاتاقان از روی قطر میل لنگ
یک قاعده‌ی سرانگشتی رایج در موتورسازی این است: به ازای هر اینچ قطر محور، حدود ۰٫۰۰۰۵ تا ۰٫۰۰۱ اینچ لقی روغن. در میلیمتر هم همین نسبت برقرار است؛ یعنی لقی تقریباً ۰٫۰۵٪ تا ۰٫۱٪ قطر محور است. برای موتورهای پرفشار و مسابقه‌ای، حدود ۰٫۰۰۰۵ اینچ (۰٫۰۱۳ میلیمتر) به حد بالا اضافه می‌کنند.
مثال: محور ۵۰ میلی‌متری × ۰٫۰۰۰۵ = ۰٫۰۲۵ و × ۰٫۰۰۱ = ۰٫۰۵۰؛ پس لقی تقریبی حدود ۰٫۰۲۵ تا ۰٫۰۵ میلیمتر است.
این فرمول فقط برآورد میدهد و جای عدد کتابچه را نمی‌گیرد. لقی واقعی برابر است با قطر داخلی یاتاقان بسته‌شده منهای قطر محور؛ پلاستیک گیج همین عدد را مستقیم نشان میدهد.
لقی یاتاقان پژو ۴۰۵، ۲۰۶ و رنو ال۹۰
| خودرو (موتور) | لقی یاتاقان ثابت (mm) | لقی یاتاقان متحرک (mm) | لقی طولی میل لنگ (mm) |
|---|---|---|---|
| پژو ۴۰۵، پارس، سمند (XU7) | 0.025 – 0.050 | 0.025 – 0.050 | 0.07 – 0.32 |
| پژو ۲۰۶ تیپ ۲ و ۳ (TU3) | 0.023 – 0.048 | 0.025 – 0.050 | 0.07 – 0.27 |
| رنو ال۹۰ / لوگان ۱٫۴ (K7J) | ≈ 0.036 – 0.048 (تخمینی) | ≈ 0.033 – 0.044 (تخمینی) | 0.045 – 0.252 |
عددهای پژو از کتاب تعمیرات Haynes پژو ۴۰۵ و کتاب فنی RTA موتورهای TU آمده است. کتاب تعمیرات رنو برای موتور K7J لقی شعاعی را نمی‌دهد و فقط قطر محورها را میدهد (ثابت ۴۸٫۰۱ و متحرک ۴۳٫۹۸ میلیمتر)؛ عدد جدول با فرمول بالا از همین قطرها حساب شده است.
سوالات متداول
برای یاتاقان ثابت و متحرک خودروی سواری کدام پلاستیک گیج مناسب است؟
لقی یاتاقان بیشتر موتورهای سواری چند صدم میلیمتر است؛ برای همین معمولاً کلویت سبز (MPG) یا انگلیسی PLA جواب میدهد. اگر موتور کارکرده است و احتمال سایش میدهید، کلویت قرمز (MPR) یا PLA حاشیهی بیشتری دارد. عدد دقیق را همیشه از کتابچهی همان موتور بردارید.
اگر لقی از حد مجاز بیشتر بود چه کنم؟
اول قطر محور میل لنگ را با میکرومتر بسنجید تا بفهمید سایش از محور است یا از یاتاقان. اگر محور سالم است، یاتاقان نو با همان سایز را امتحان کنید. اگر محور ساییده یا بیضی شده، میل لنگ تراش می‌خورد و یاتاقان آندرسایز متناسب لازم می‌شود.
آیا پلاستیک گیج جای میکرومتر را می‌گیرد؟
نه. پلاستیک گیج برای کنترل نهایی لقی روغن هنگام بستن موتور است. قطر محور، قطر داخلی کپه و ضخامت یاتاقان را قبل از مونتاژ با میکرومتر و ساعت اندازهگیری بسنجید.
فرق پلاستیک گیج انگلیسی و آمریکایی (کلویت) چیست؟
روش استفادهی هر دو یکی است. کلویت چهار رنگ دارد و بیشتر برای یاتاقان خودرو (تا حدود ۰٫۵ میلیمتر) به کار میرود. پلاستیک گیج انگلیسی محدودههای بزرگتری هم دارد (تا ۱٫۷۵ میلیمتر) و برای ماشینآلات صنعتی، گیربکس و کمپرسور هم مناسب است.
«هزارم اینچ» چند میلیمتر است؟
هر هزارم اینچ (0.001 اینچ یا یک thou) برابر ۰٫۰۲۵۴ میلیمتر است. مثلاً لقی 0.002 اینچ یعنی حدود ۰٫۰۵ میلیمتر.
فرمول لقی یاتاقان از روی قطر میل لنگ چیست؟
لقی تقریبی برابر ۰٫۰۵٪ تا ۰٫۱٪ قطر محور است (هر اینچ قطر، ۰٫۰۰۰۵ تا ۰٫۰۰۱ اینچ لقی). مثلاً برای محور ۵۰ میلی‌متری حدود ۰٫۰۲۵ تا ۰٫۰۵ میلیمتر. این عدد برآورد است و عدد کتابچه ملاک است.
لقی یاتاقان پژو ۴۰۵ چقدر است؟
طبق کتاب تعمیرات Haynes، برای موتور XU7 (۱۸۰۰ سیسی) لقی یاتاقان ثابت و متحرک هر دو ۰٫۰۲۵ تا ۰٫۰۵۰ میلیمتر است. برای اندازهگیری این بازه، پلاستیک گیج کلویت سبز یا انگلیسی PLA مناسب است.
برای خرید پلاستیک گیج انگلیسی و کلویت اصل، با ضمانت اصالت، سری به فروشگاه پلاستیک گیج بزنید.
خرید پلاستیک گیج