شیم پلیت (Shim Plate) که در بازار ایران بیشتر با نام ورق لاتون شناخته می‌شود، ورق فلزی بسیار نازکی است که برای پر کردن فاصله‌های کوچک بین قطعات، تراز کردن سطوح و تنظیم لقی در مونتاژهای دقیق صنعتی استفاده می‌شود. در این مقاله هر آنچه برای شناخت و انتخاب شیم پلیت مناسب نیاز دارید توضیح می‌دهیم.
چنانچه قصد خرید دارید می‌توانید به صفحه‌ی خرید ورق لاتون مراجعه بفرمایید. فروشگاه پلاستیک گیج عرضه‌کننده اصلی ورق لاتون با جنس اروپایی در ایران می‌باشد.
شیم پلیت چیست؟
به زبان ساده: شیم پلیت یا ورق لاتون، ورق فلزی نازکی با ضخامت دقیق و کالیبره است (از چند صدم میلی‌متر تا حدود یک میلی‌متر و بیشتر) که بین دو قطعه گذاشته می‌شود تا فاصله را پر کند، ارتفاع را تنظیم کند یا لقی را به عدد مشخصی برساند. رایج‌ترین جنس‌های آن استیل ضدزنگ، مس، برنج، برنز و سوپرآلیاژ است.
فرض کنید دو قطعه فلزی را روی هم مونتاژ کرده‌اید ولی بین آن‌ها چند صدم میلی‌متر فاصله یا ناترازی وجود دارد؛ همین فاصله کوچک می‌تواند باعث لرزش، سایش زودهنگام یا خرابی قطعه شود. ساده‌ترین و دقیق‌ترین راه‌حل، قرار دادن یک ورق نازک با ضخامت مشخص و استاندارد بین دو سطح است. به این ورق، شیم پلیت یا ورق شیم یا ورق لاینر می‌گویند.
شیم پلیت‌ها معمولاً به صورت رول در ضخامت‌های چند صدم میلی‌متر تا چند دهم میلی‌متر تولید می‌شوند و چون ضخامتشان کالیبره و استاندارد است، می‌توان با اطمینان کامل از آن‌ها برای تنظیم فواصل دقیق استفاده کرد.
چرا به آن ورق لاتون می‌گویند؟
نکته جالبی که خیلی‌ها نمی‌دانند: کلمه «لاتون» در اصل به معنی برنج (آلیاژ مس و روی) است و از زبان‌های اروپایی وارد بازار ایران شده است. از آنجا که در گذشته بیشتر ورق‌های شیم از جنس برنج بودند، نام «ورق لاتون» روی همه انواع این محصول ماند؛ به همین دلیل امروز در بازار حتی به شیم استیل هم «ورق لاتون استیل» گفته می‌شود، در حالی که از نظر فنی جنس آن برنج نیست. پس اگر جایی «ورق لاتون استیل» یا «ورق لاتون مسی» شنیدید، منظور همان شیم پلیت با آن جنس خاص است. برای آشنایی بیشتر با تفاوت آلیاژها، مقاله تفاوت فسفر برنز، برنز و برنج را بخوانید.
کاربردهای شیم پلیت
- تراز کردن ماشین‌آلات صنعتی: زیر پایه الکتروموتورها، پمپ‌ها و گیربکس‌ها برای هم‌محور کردن (الایمنت) شفت‌ها
- تنظیم لقی در موتور خودرو: تنظیم فاصله در یاتاقان‌ها و قطعات موتوری (برای اندازه‌گیری لقی، پلاستیک گیج دقیق‌ترین ابزار است)
- قالب‌سازی و ابزارسازی: تنظیم فاصله صفحات قالب و جبران خطای ماشین‌کاری
- صنایع برق و الکترونیک: انتقال جریان و حرارت با شیم پلیت مسی به دلیل رسانایی بالا
- صنایع دریایی و شیمیایی: استفاده از جنس‌های مقاوم به خوردگی مانند استیل و برنز در محیط‌های مرطوب
- واشرسازی: ساخت واشرهای دقیق برای پر کردن شکاف بین قطعاتی که در معرض سایش هستند
انواع شیم پلیت بر اساس جنس
۱. شیم پلیت استیل (فولاد ضدزنگ)
پرمصرف‌ترین نوع شیم در صنعت. استحکام بالا، مقاومت عالی در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی، و پایداری ابعادی حتی زیر بار زیاد. برای تراز کردن ماشین‌آلات سنگین، صنایع غذایی و محیط‌های مرطوب بهترین انتخاب است. توضیحات کامل را در مقاله شیم پلیت استیل چیست؟ بخوانید یا مستقیم از صفحه ورق لاتون استیل خرید کنید.
۲. شیم پلیت مسی
هر جا انتقال جریان برق یا حرارت مهم باشد، مس حرف اول را می‌زند. شیم مسی در تابلوهای برق، باسبارها، ترانسفورماتورها و تجهیزات الکترونیکی استفاده می‌شود و در برابر خوردگی هم مقاومت خوبی دارد. جزئیات را در مقاله شیم پلیت مسی ببینید یا از صفحه ورق لاتون مسی خرید کنید.
۳. شیم پلیت برنجی
همان «لاتون» اصلی! ترکیبی از شکل‌پذیری خوب، مقاومت به خوردگی و قیمت مناسب. در دو نوع نرم و فنری عرضه می‌شود که هرکدام کاربرد خودش را دارد؛ تفاوت این دو را در مقاله شیم پلیت برنجی نرم و فنری توضیح داده‌ایم. معرفی کامل این جنس را هم در مقاله شیم پلیت برنجی چیست؟ بخوانید.
۴. شیم پلیت برنزی
برنز (آلیاژ مس و قلع) در برابر سایش و خوردگی — مخصوصاً در آب دریا — فوق‌العاده مقاوم است و به همین دلیل انتخاب اول صنایع دریایی و یاتاقان‌های لغزشی است. توضیحات بیشتر در مقاله شیم پلیت برنزی چیست؟ و امکان خرید از صفحه محصول ورق لاتون برنز.
۵. شیم پلیت سوپرآلیاژ
برای شرایط خاص — دمای بالا، بار سنگین یا محیط‌های شیمیایی خورنده — از سوپرآلیاژها استفاده می‌شود که ترکیب استحکام و مقاومت حرارتی را یکجا دارند. این جنس را با کیفیت اروپایی در صفحه ورق لاتون سوپر آلیاژ عرضه می‌کنیم.
راهنمای انتخاب جنس مناسب
| نیاز شما | جنس پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| تراز ماشین‌آلات و کاربرد عمومی | استیل | استحکام و ضدزنگ بودن |
| انتقال برق یا حرارت | مسی | بالاترین رسانایی |
| شکل‌پذیری و قیمت مناسب | برنجی | کار راحت، هزینه کمتر |
| محیط دریایی و ضدسایش | برنزی | مقاومت عالی به خوردگی و سایش |
| دمای بالا و شرایط سخت | سوپرآلیاژ | پایداری حرارتی و مکانیکی |
ضخامت‌ها و ابعاد موجود
فروشگاه پلاستیک گیج شیم پلیت را در پنج جنس عرضه می‌کند. هر جنس فرم، ابعاد و واحد فروش خودش را دارد؛ جدول زیر خلاصه‌ی همه‌ی آن‌هاست. برای دیدن همه‌ی محصولات در یک صفحه به خرید ورق لاتون (شیم پلیت) بروید.
| جنس | فرم و ابعاد | ضخامت | واحد فروش | قیمت از |
|---|---|---|---|---|
| رول نازک استیل ضدزنگ ۳۰۴ | رول، عرض ۱۲٫۵ و ۳۰ سانتی‌متر | ۰٫۰۲، ۰٫۰۳ و ۰٫۰۵ میلی‌متر | هر متر | ۱,۶۰۰,۰۰۰ تومان |
| ورق لاتون استیل | رول، عرض ۳۰ سانتی‌متر | ۰٫۱ تا ۱ میلی‌متر | هر متر | ۹۰۰,۰۰۰ تومان |
| ورق استیل ضدزنگ ۱ × ۲ متر | برگ ۱ × ۲ متر | ۰٫۵ تا ۲ میلی‌متر | هر برگ | ۱۴,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| ورق لاتون مسی | رول ۶۰ سانتی‌متر (تا ۰٫۲) و ورق ۶۶ × ۲۰۰ سانتی‌متر | ۰٫۰۸ تا ۲ میلی‌متر | هر متر / هر برگ | ۳,۳۰۰,۰۰۰ تومان |
| ورق لاتون برنجی | رول ۶۰ سانتی‌متر (تا ۰٫۲) و ورق ۶۶ × ۲۰۰ سانتی‌متر | ۰٫۰۸ تا ۲ میلی‌متر | هر متر / هر برگ | ۲,۸۰۰,۰۰۰ تومان |
| ورق لاتون برنز | رول ۶۰ سانتی‌متر (تا ۰٫۲) و ورق ۶۶ × ۲۰۰ سانتی‌متر | ۰٫۰۸ تا ۲ میلی‌متر | هر متر / هر برگ | ۲,۸۰۰,۰۰۰ تومان |
| ورق لاتون سوپرآلیاژ | ورق | ۱، ۱٫۵ و ۲ میلی‌متر | هر کیلوگرم | ۲۶,۵۰۰,۰۰۰ تومان |
| شیم برش‌خورده استیل | ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ میلی‌متر مربع با شیار | ۰٫۱ تا ۱ میلی‌متر | بسته | استعلام |
«قیمت از» کمترین قیمت هر محصول (نازک‌ترین رول یا یک متر) است. وزن و قیمت طول یا تعداد دلخواه را با محاسبه‌گرهای استیل، مس و برنج حساب کنید.
کدام ضخامت برای چه کاری؟ جدول زیر فقط یک راهنمای کلی است:
| بازه‌ی ضخامت | کاربرد رایج |
|---|---|
| ۰٫۰۲ تا ۰٫۰۵ میلی‌متر | تنظیم‌های خیلی ظریف، قالب‌سازی دقیق، قطعات الکترونیکی |
| ۰٫۰۵ تا ۰٫۲ میلی‌متر | تنظیم نهایی تراز، لقی بلبرینگ و درپوش‌ها |
| ۰٫۲ تا ۰٫۵ میلی‌متر | تراز معمول الکتروموتور و پمپ، پر کردن فاصله‌های متوسط |
| ۰٫۵ میلی‌متر و بیشتر | جبران اختلاف ارتفاع پایه‌ها و ماشین‌آلات سنگین |
برای جدول کامل ضخامت‌ها و روش ترکیب آن‌ها، راهنمای انتخاب ضخامت شیم پلیت را ببینید. دقت ضخامت هر ورق هم تلرانس مشخصی دارد که در مقاله‌ی تلرانس ضخامت شیم پلیت توضیح داده‌ایم.
فرم‌های عرضه‌ی شیم پلیت
- رول و ورق: رایج‌ترین فرم. رول به‌صورت متری و ورق به‌صورت برگی خریده می‌شود و به هر شکلی بریده می‌شود. برای کارهای متنوع و شکل‌های خاص مثل درپوش گیربکس مناسب است.
- شیم برش‌خورده (Pre-Cut): تکه‌های آماده‌ی مربعی با شیار برای پیچ، مخصوص تراز سریع الکتروموتور و پمپ. شیم برش‌خورده چیست؟
- شیم لمینیت (لایه‌ای): چند لایه‌ی خیلی نازک که به هم چسبیده‌اند و می‌توان لایه‌لایه جدا کرد تا به ضخامت دلخواه رسید. شیم لمینیت چیست؟
شیم پلیت چطور استفاده می‌شود؟
به استفاده از شیم پلیت در بازار «لاتون گیری» می‌گویند. کار در چهار قدم خلاصه می‌شود:
- اندازه‌گیری فاصله با فیلر گیج، ساعت اندیکاتور یا پلاستیک گیج
- انتخاب ضخامت و جنس با کمترین تعداد لایه
- برش و گرفتن پلیسه و تمیز کردن سطح قطعه
- نصب، بستن پیچ‌ها با گشتاور درست و اندازه‌گیری دوباره
توضیح کامل هر قدم، کاربرد در سوپاپ، دیفرانسیل و گیربکس، و جاهایی که نباید لاتون گذاشت را در مقاله‌ی لاتون گیری چیست؟ آورده‌ایم. برای تراز ماشین‌آلات صنعتی هم راهنمای گام‌به‌گام شیم‌گذاری را ببینید.
سوالات متداول
فرق شیم پلیت با فیلر گیج چیست؟
فیلر گیج ابزار اندازه‌گیری فاصله است ولی شیم پلیت برای پر کردن فاصله استفاده می‌شود. معمولاً اول با فیلر گیج یا پلاستیک گیج فاصله را اندازه می‌گیرند و بعد شیم با ضخامت مناسب را جایگذاری می‌کنند.
آیا می‌توان چند لایه شیم را روی هم استفاده کرد؟
بله، ولی هرچه تعداد لایه‌ها کمتر باشد دقت و پایداری بهتر است. توصیه می‌شود به جای چند لایه نازک، از یک ورق با ضخامت درست استفاده کنید؛ به همین دلیل ما ضخامت‌های متنوعی عرضه می‌کنیم.
شیم پلیت را چگونه برش بزنیم؟
ضخامت‌های کم (تا حدود ۰٫۱ میلی‌متر) را می‌توان با قیچی آهن‌بر معمولی برش زد؛ برای ضخامت‌های بالاتر از قیچی اهرمی یا گیوتین استفاده کنید و حتماً لبه‌های تیز را با سنباده صاف کنید.
فرق شیم پلیت با واشر چیست؟
واشر یا گسکت برای آب‌بندی است و معمولاً زیر فشار کمی فشرده می‌شود؛ شیم پلیت برای تنظیم دقیق فاصله است و نباید فشرده شود. شیم پلیت یا واشر؛ فرق و کاربرد هرکدام
قیمت شیم پلیت به چه چیزی بستگی دارد؟
جنس، ضخامت، عرض رول و مقدار خرید بیشترین اثر را دارند. عوامل قیمت را در قیمت روز شیم پلیت و ورق لاتون توضیح داده‌ایم. برای تخمین قیمت هم می‌توانید از ماشین‌حساب قیمت ورق استیل، مس و برنج استفاده کنید.
خرید شیم پلیت
فروشگاه پلاستیک گیج (شیراز) عرضه‌کننده اصلی انواع شیم پلیت استیل، مسی، برنجی، برنزی و سوپرآلیاژ با جنس اروپایی و ضمانت اصالت است. برای مشاهده قیمت و ثبت سفارش به صفحه‌ی خرید ورق لاتون (شیم پلیت) مراجعه کنید یا برای مشاوره رایگان با واتساپ فروشگاه در تماس باشید. ارسال فوری به سراسر کشور انجام می‌شود.
مطالب مرتبط درباره شیم پلیت
- لاتون گیری چیست؟ کاربرد در تراز ماشین‌آلات، سوپاپ، دیفرانسیل و گیربکس
- شیم‌گذاری چیست؟ راهنمای گام‌به‌گام نصب شیم پلیت
- راهنمای انتخاب ضخامت شیم پلیت
- راهنمای کامل خرید شیم پلیت؛ جنس، ضخامت و فرم مناسب را چطور انتخاب کنیم؟
- شیم پلیت در صنعت خودرو؛ کاربرد در تنظیم زاویه چرخ و تراز موتور
- شیم پلیت در نیروگاه؛ تراز توربین و ژنراتور نیروگاهی
- کاربرد شیم پلیت در توربین بادی؛ تراز ژنراتور و گیربکس
- شیم لمینیت (لایه‌ای) چیست و چه فرقی با شیم تکی دارد؟