صفحهی مسی ارت یکی از الکترودهای پرکاربرد برای اجرای سیستم زمین در چاه ارت است. این صفحه از مس ساخته میشود، در عمق خاک قرار می‌گیرد و از طریق یک هادی مسی به شینه‌ی ارت ساختمان یا تابلو متصل میشود. در این مقاله، ابعاد و ضخامت‌های متداول صفحهی ارت، وزن هر صفحه و نکات فنی ساخت آن از ورق مس را بررسی می‌کنیم.
ابعاد رایج صفحهی مسی ارت
صفحهی مسی با ابعاد ۵۰ × ۵۰ سانتیمتر در بازار ایران بسیار رایج است. در کاتالوگهای بین‌المللی نیز صفحه‌های مسی توپر با ابعاد ۶۰ × ۶۰ و ۹۰ × ۹۰ سانتیمتر و ضخامت ۳ میلیمتر عرضه شده‌اند؛ برای نمونه، به کاتالوگ Furse مراجعه کنید. ابعاد و ضخامت نهایی صفحه باید توسط طراح سیستم ارت و بر اساس مقاومت خاک و جریان خطا تعیین شود. در اجرای پروژه، همواره نقشه‌ها و مشخصات فنی مصوب را مبنا قرار دهید.
وزن صفحهی مسی ارت
وزن = طول × عرض × ضخامت × ۸٫۹ (طول و عرض بر حسب متر، ضخامت بر حسب میلیمتر).
| ابعاد (سانتیمتر) | ضخامت ۱٫۵ میلیمتر | ضخامت ۲ میلیمتر | ضخامت ۳ میلیمتر |
|---|---|---|---|
| ۵۰ × ۵۰ | حدود ۳٫۳ کیلو | حدود ۴٫۵ کیلو | حدود ۶٫۷ کیلو |
| ۶۰ × ۶۰ | حدود ۴٫۸ کیلو | حدود ۶٫۴ کیلو | حدود ۹٫۶ کیلو |
| ۹۰ × ۹۰ | حدود ۱۰٫۸ کیلو | حدود ۱۴٫۴ کیلو | حدود ۲۱٫۶ کیلو |
برای محاسبه‌ی وزن در ابعاد دیگر، به جدول وزن ورق مس مراجعه کنید.
برش صفحهی ارت از ورق مس ۶۶ × ۲۰۰
ورق مس با ابعاد ۶۶ × ۲۰۰ سانتیمتر برای ساخت صفحهی ارت قابل استفاده است. از هر برگ میتوان سه صفحه با ابعاد ۶۰ × ۶۰ یا چهار صفحه با ابعاد ۵۰ × ۵۰ برش داد. ورق مس موجود در این فروشگاه حداکثر تا ضخامت ۲ میلیمتر عرضه میشود. بنابراین، اگر در نقشه‌ی پروژه ضخامت ۳ میلیمتر مشخص شده باشد، ورق ۲ میلیمتر جایگزین آن نیست و انتخاب جایگزین باید با هماهنگی طراح انجام شود.
نکات اتصال و نصب
- برای جلوگیری از شل شدن یا خوردگی اتصال در محیط خاک، هادی مسی را با جوش احتراقی (کدولد) یا لحیمسخت به صفحه متصل کنید.
- از اتصال مستقیم مس به فولاد گالوانیزه یا آلومینیوم در خاک خودداری کنید. تماس فلزهای غیرهم‌جنس در حضور رطوبت، شرایط ایجاد خوردگی را فراهم می‌کند.
- صفحهی مسی معمولاً به‌صورت عمودی در خاک دفن میشود تا سطح تماس بیشتری با خاک مرطوب داشته باشد. فضای اطراف صفحه را نیز با مواد کاهنده‌ی مقاومت خاک، مانند بنتونیت، پر میکنند. روش دقیق اجرا باید مطابق دستورالعمل پروژه باشد.
- پس از نصب الکترود، مقاومت سیستم ارت را با دستگاه ارت‌سنج اندازه‌گیری کنید. مقدار مقاومت ارت بیش از ابعاد صفحه، به شرایط و ویژگی‌های خاک وابسته است.
چرا مس؟
مس به دلیل رسانایی الکتریکی بسیار بالا و مقاومت مناسب در برابر خوردگی در بیشتر خاک‌ها، یکی از رایج‌ترین مواد برای ساخت الکترودهای ارت است. برای مقایسه‌ی مس با فلزهای دیگر، مقاله‌های تفاوت مس و برنج و کاربرد مس در صنعت برق را مطالعه کنید. برای تهیه‌ی ورق مس با ضخامت بالا نیز به بخش ورق مس و رول مس مراجعه کنید.
سؤالات متداول
صفحه مسی ارت چه سایزی است؟
در ایران، صفحهی مسی با ابعاد ۵۰ × ۵۰ سانتیمتر رایج است؛ در کاتالوگهای خارجی نیز ابعاد ۶۰ × ۶۰ و ۹۰ × ۹۰ سانتیمتر با ضخامت ۳ میلیمتر دیده میشود. تعیین ابعاد نهایی بر عهدهی طراح سیستم ارت است.
صفحه مسی ارت ۵۰ × ۵۰ چند کیلو است؟
وزن صفحه با ضخامت ۲ میلیمتر حدود ۴٫۵ کیلوگرم و با ضخامت ۳ میلیمتر حدود ۶٫۷ کیلوگرم است.
از یک برگ ورق مس چند صفحهی ارت درمیآید؟
از یک برگ ورق با ابعاد ۶۶ × ۲۰۰ سانتیمتر میتوان سه صفحهی ۶۰ × ۶۰ یا چهار صفحهی ۵۰ × ۵۰ سانتیمتر برش داد.
صفحه ارت را چطور به سیم وصل میکنند؟
اتصال هادی به صفحه معمولاً با جوش احتراقی (کدولد) یا لحیمسخت انجام میشود؛ زیرا اتصال پیچی در محیط خاک ممکن است بهمرور شل شود یا دچار خوردگی شود.