ورق استیل بگیر و نگیر چیست؟ تست آهنربا، تفاوت ۳۰۴ و ۴۳۰ و نکته‌ی استیل نوردسرد

در بازار ایران، به استیلی که آهنربا را جذب نمی‌کند «نگیر» و به استیلی که آهنربا را جذب می‌کند «بگیر» می‌گویند. بسیاری از افراد با یک آهنربای کوچک کیفیت ورق استیل را بررسی می‌کنند؛ اما این آزمایش فقط خانواده‌ی استیل را مشخص می‌کند، نه کیفیت یا ضدزنگ بودن آن را. در این مقاله بررسی می‌کنیم کدام گریدها بگیر و کدام نگیر هستند، چرا گاهی استیل نگیر نیز آهنربا را جذب می‌کند و هنگام انتخاب ورق استیل باید به چه مشخصاتی توجه کرد.

استیل نگیر چیست؟

استیل نگیر به خانواده‌ی آستنیتی تعلق دارد؛ یعنی گریدهای سری ۳۰۰ مانند ۳۰۱، ۳۰۴ و ۳۱۶ و همچنین گریدهای سری ۲۰۰. این استیل‌ها در حالت آنیل‌شده (نرم) جذب آهنربا نمی‌شوند. گرید ۳۰۴ با حدود ۱۸ درصد کروم و ۸ درصد نیکل، پرمصرف‌ترین نوع استیل نگیر است.

استیل بگیر چیست؟

گریدهای فریتی (مانند ۴۳۰)، مارتنزیتی (مانند ۴۱۰ و ۴۲۰)، داپلکس و رسوب‌سختی، آهنربا را جذب می‌کنند. گرید ۴۳۰ رایج‌ترین ورق استیل بگیر در بازار است؛ نیکل ندارد، ارزان‌تر است و بیشتر در لوازم خانگی و کاربردهای دکوراتیو استفاده می‌شود.

چرا استیل نگیر گاهی آهنربا را جذب می‌کند؟

کار سرد، شامل نورد سرد، خم‌کاری یا کشش، بخشی از ساختار آستنیتی را به مارتنزیت تبدیل می‌کند و باعث می‌شود ورق تا حدی خاصیت مغناطیسی پیدا کند. شدت این تغییر به گرید استیل بستگی دارد:

• ۳۰۱: حتی با مقدار کمی کار سرد نیز به‌شدت آهنربا را جذب می‌کند.
• ۳۰۴: در صورت انجام کار سرد زیاد، به‌طور محسوسی آهنربا را جذب می‌کند.
• ۳۱۶: به دلیل مقدار بیشتر نیکل، معمولاً فقط کمی خاصیت مغناطیسی پیدا می‌کند.

به همین دلیل، رول استیل فنری که با نورد سرد سخت شده است، اغلب آهنربا را جذب می‌کند. این موضوع نه نشانه‌ی تقلبی بودن محصول است و نه به معنای زنگ زدن آن. با انجام آنیل کامل در حدود ۱۰۵۰ درجه و سرد کردن سریع، حالت نگیر دوباره برقرار می‌شود.

آیا تست آهنربا برای تشخیص کیفیت معتبر است؟

این آزمایش فقط برای بررسی سریع و اولیه مناسب است. آهنربا می‌تواند استیل آستنیتی آنیل‌شده را از خانواده‌های دیگر تشخیص دهد، اما:

• جذب آهنربا به ورق نوردسرد یا محل جوش، لزوماً به معنای تعلق آن به گرید دیگری نیست.
• خاصیت مغناطیسی هیچ تأثیری بر مقاومت به خوردگی ندارد؛ ورق ۳۰۴ نوردسرد که کمی خاصیت بگیر پیدا کرده، همچنان مقاومت به خوردگی ۳۰۴ را دارد.
• با استفاده از آهنربا نمی‌توان ۳۰۴ را از ۲۰۱ یا ۳۱۶ تشخیص داد؛ همه‌ی این گریدها در حالت نرم نگیر هستند.

برای اطمینان از گرید، باید به برگه‌ی آنالیز (Mill Test Certificate) یا آزمون آنالیز شیمیایی، مانند دستگاه XRF، استناد کنید.

بگیر یا نگیر؛ کدام را بخرید؟

• شیم، قطعه‌ی صنعتی، محیط مرطوب یا غذایی: گرید نگیر (۳۰۴، ۳۰۱ یا ۳۱۶).
• محیط نمکی و دریایی: گرید ۳۱۶ (مقایسه‌ی ۳۰۴ و ۳۱۶).
• کاربردهای دکوراتیو داخلی و کم‌هزینه: گرید ۴۳۰ (بگیر) کافی است.
• در کاربردهایی که قطعه نباید خاصیت مغناطیسی داشته باشد (نزدیک سنسور و ابزار دقیق)، ۳۱۶ آنیل‌شده گزینه‌ی مناسبی است؛ گریدهای ۳۱۰ و 904L حتی پس از کار سرد نیز تقریباً نگیر باقی می‌مانند. برای کاربردهای بسیار حساس، گریدهای ویژه با نفوذپذیری مغناطیسی کم نیز وجود دارند. ورق نوردسرد ۳۰۱ و ۳۰۴ را آزمایش کنید.

سؤالات متداول

ورق استیل نگیر زنگ نمی‌زند؟

استیل نگیر در هوای معمولی و محیط‌های بدون کلر مقاومت بسیار خوبی دارد، اما در محیط‌های نمکی یا آلوده به مواد کلردار ممکن است دچار لک یا خوردگی حفره‌ای شود.

رول استیل شما بگیر است یا نگیر؟

رول‌های ما از استیل ضدزنگ آستنیتی ساخته شده‌اند. از آنجا که این محصولات نوردسرد و فنری هستند، ممکن است تا حدی آهنربا را جذب کنند. مشخصات هر محصول در صفحه‌ی ورق و رول استیل درج شده است.

استیل ۲۰۱ هم نگیر است؟

بله، گرید ۲۰۱ نیز آستنیتی است و در حالت نرم خاصیت نگیر دارد؛ اما مقدار نیکل آن از ۳۰۴ کمتر است و مقاومت به خوردگی پایین‌تری دارد.

خرید ورق و رول استیل

ورق استیل ضدزنگ با ابعاد ۱ × ۲ متر و رول استیل فنری با قیمت روز در صفحه‌ی ورق استیل و رول استیل موجود هستند و به سراسر ایران ارسال می‌شوند. برای مشاوره با شماره‌ی ۰۹۱۳۹۰۴۵۲۵۵ تماس بگیرید.

مطالب مرتبط: ورق استیل ۴۳۰ و تفاوت با ۳۰۴ و چرا استیل زنگ می‌زند.