«شیم پلیت» و «فیلر گیج» اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند؛ زیرا هر دو با اندازهگیری یا تنظیم فاصله و لقی ارتباط دارند. بااین‌حال، عملکرد این دو محصول کاملاً متفاوت است: یکی ابزار اندازهگیری است و دیگری قطعهای است که پس از نصب در محل باقی میماند. در این مقاله، تفاوت‌های اصلی، کاربرد هرکدام و معیار انتخاب صحیح بین این دو محصول را بررسی می‌کنیم.
فیلر گیج پلاستیکی چیست؟
فیلر گیج مجموعهای از تیغههای فلزی با ضخامت‌های دقیق و از پیش تعیین‌شده است. برای اندازهگیری فاصله، تیغه‌ها را به‌ترتیب داخل شکاف قرار می‌دهید تا تیغه‌ای که با میزان لقی مناسب در شکاف جا می‌گیرد، مقدار ضخامت را مشخص کند. فیلر گیج صرفاً یک ابزار اندازهگیری است؛ پس از خواندن عدد، تیغه را از شکاف خارج می‌کنید و قطعهای در محل باقی نمی‌ماند.
شیم پلیت چیست؟
برخلاف فیلر گیج، شیم پلیت برای اندازهگیری طراحی نشده است. شیم پلیت یک ورق فلزی کم‌ضخامت است که پس از اندازهگیری دقیق فاصله، بین دو قطعه نصب میشود و تا زمان تعمیر بعدی یا تغییر تنظیمات در محل باقی میماند. وظیفه‌ی آن پر کردن فاصله و حفظ تراز قطعات است. برای آشنایی کامل با این محصول، مقاله‌ی شیم پلیت (ورق لاتون) چیست؟ را مطالعه کنید.
تفاوت اصلی در یک جمله
فیلر گیج مقدار فاصله را مشخص می‌کند، اما شیم پلیت همان فاصله را به‌صورت دائمی پر می‌کند. به بیان ساده، یکی ابزار اندازهگیری و تشخیص است و دیگری قطعهای برای اصلاح و تنظیم نهایی.
جدول مقایسه
| ویژگی | فیلر گیج پلاستیکی | شیم پلیت |
|---|---|---|
| نقش اصلی | اندازهگیری فاصله | پر کردن دائمی فاصله |
| بعد از استفاده | از شکاف بیرون می‌آید | داخل مونتاژ باقی میماند |
| جنس | پلاستیکی (فیلر گیج فلزی هم رایج است، معمولاً فولادی) | فلزی (استیل، مس، برنز، برنج) |
| تحمل بار | مناسب فاصلههای غیر تحت بار دائم | مناسب نقاط تحت بار و فشار مداوم |
| کاربرد رایج | فاصله شمع، سوپاپ، فلنج قابلدسترس | یاتاقان، پایه موتور، قالب‌سازی، تراز ماشین‌آلات |
کدام را برای کار خودتان انتخاب کنید؟
- اگر فقط می‌خواهید مقدار فاصله را اندازه بگیرید: فیلر گیج ابزار مناسبی است؛ برای مثال، هنگام تنظیم فاصله‌ی شمع یا لقی سوپاپ.
- اگر قصد دارید لقی یا فاصله را به‌صورت دائمی برطرف کنید: شیم پلیت انتخاب مناسب‌تری است؛ برای مثال، در تراز یاتاقان یا پایه‌ی موتور.
- هر دو کار را با هم دارید: معمولاً همین‌طور است — اول با فیلر گیج فاصله را اندازه می‌گیرید، بعد شیم پلیت را با همان ضخامت انتخاب و نصب می‌کنید. مراحل کامل این فرآیند را در مقاله‌ی شیم‌گذاری (Shimming) چیست؟ توضیح داده‌ایم
برای اندازهگیری لقیهای بسته که امکان ورود فیلر گیج به آن‌ها وجود ندارد، مانند لقی یاتاقان و میل‌لنگ، از پلاستیک گیج استفاده میشود. پلاستیک گیج محصولی متفاوت از فیلر گیج است که به‌طور اختصاصی برای این نوع اندازهگیری طراحی شده است.
آیا می‌توان فیلر گیج را به‌جای شیم پلیت دائم نصب کرد؟
استفاده از فیلر گیج به‌جای شیم پلیت برای نصب دائمی توصیه نمی‌شود. تیغههای فیلر گیج برای اندازهگیری و قرارگیری موقت در محل طراحی شدهاند و تحمل بار و فشار مداوم را ندارند. استفاده‌ی دائمی از آن‌ها به‌جای شیم پلیت معمولاً باعث شکستگی، ایجاد مجدد لقی و آسیب به قطعه میشود. برای نصب دائمی، همواره از شیم پلیت با جنس و ضخامت متناسب با کاربرد استفاده کنید.
خرید شیم پلیت: ورق لاتون استیل · ورق لاتون مسی · ورق لاتون برنجی · ورق لاتون برنز — انواع جنس‌ها و ضخامت‌ها با قیمت روز در صفحه‌ی خرید ورق لاتون (شیم پلیت) ارائه شدهاند.
سوالات پرتکرار
فرق اصلی شیم پلیت و فیلر گیج چیست؟
فیلر گیج ابزاری برای اندازهگیری فاصله است که پس از استفاده از محل خارج میشود؛ اما شیم پلیت قطعهای است که برای پر کردن دائمی فاصله نصب میشود و در جای خود باقی میماند.
آیا فیلر گیج و پلاستیک گیج یک محصول هستند؟
خیر. فیلر گیج مجموعهای از تیغههای آماده برای اندازهگیری فاصلههای قابلدسترس است؛ در مقابل، پلاستیک گیج یک سیم تغییرشکلپذیر است که برای اندازهگیری لقیهای بسته، مانند لقی یاتاقان، استفاده میشود.
برای تراز دائمی یاتاقان کدامیک مناسب است؟
در یاتاقانهای دوتکهی صنعتی که از ابتدا برای استفاده از بستهی شیم طراحی شدهاند، ابتدا لقی را با پلاستیک گیج یا فیلر گیج اندازهگیری می‌کنید و سپس شیم پلیت مناسب را نصب می‌کنید. اما در یاتاقانهای پوستهای موتور خودرو، شیم کاربردی ندارد و باید یاتاقان با سایز صحیح نصب شود.
خرید شیم پلیت و فیلر گیج پلاستیکی
فروشگاه پلاستیک گیج هر دو محصول را عرضه می‌کند: انواع ورق لاتون (شیم پلیت) در جنس‌های استیل، مسی، برنزی و برنجی، همچنین فیلر گیج پلاستیکی در ضخامت‌های ۰٫۰۵ تا ۶ میلی‌متر. برای مشاهده‌ی محصولات به دسته‌بندی شیم پلیت مراجعه کنید. ارسال فوری به سراسر کشور انجام میشود.