بخش زیادی از زمان اجرای الاینمنت به جابهجایی موتور اختصاص پیدا میکند، نه اندازهگیری. استفاده از چکش یا دیلم معمولاً کنترل دقیقی روی میزان حرکت موتور نمیدهد؛ گاهی جابهجایی کمتر از مقدار موردنیاز است و گاهی بیش از حد، در نتیجه باید چندین بار این کار را تکرار کنید. پیچ جک (Jacking Bolt) امکان جابهجایی تدریجی و کنترلشدهی موتور را فراهم میکند و معمولاً استفاده از آن سریعتر از چندین مرحله ضربه زدن و اصلاح موقعیت موتور است.

پیچ جک چیست؟
پیچ جک، پیچی است که در کنار پایههای دستگاه متحرک، معمولاً الکتروموتور، روی شاسی نصب میشود و انتهای آن به بدنه یا پایهی موتور تکیه میکند. با چرخاندن پیچ میتوان موتور را در جهتهای چپ و راست یا جلو و عقب جابهجا کرد و در برخی طراحیها آن را به سمت بالا نیز راند. پیچهای جک عمودی هم برای بلند کردن موتور هنگام نصب یا خارج کردن شیم به کار میروند.
ساختن پیچ جک روی شاسی
- در سادهترین ساختار، چهار پیچ یا میلهی رزوهای در اطراف پایههای موتور قرار میگیرند و مهرههای آنها به شاسی جوش داده میشوند یا با خالجوش در جای خود ثابت میشوند.
- اگر فاصلهی پیچ جک تا پایهی موتور زیاد است، برای انتقال نیرو یک فاصلهانداز بین سر پیچ و پایه قرار دهید.
- در شرایطی که جوشکاری روی شاسی مجاز نیست، میتوانید از یک بلوک فلزی سوراخکاریشده و قلاویزشده استفاده کنید و آن را با پیچ به شاسی متصل کنید.
- مجموعههای آمادهی پیچ جک نیز برای نصب روی شاسی در بازار موجود هستند.
اگر قصد سفارش شاسی جدید برای پمپ را دارید، نصب پیچهای جک را نیز در مشخصات فنی و درخواست خرید خود قید کنید.
جابهجایی دقیق با پیچ جک
- کالیبره کردن: پیچ را بهاندازهی یک «تخت» (یکششم دور) بچرخانید و میزان جابهجایی موتور را اندازه بگیرید. با مشخص شدن میزان حرکت در هر یکششم دور، میتوانید تنظیمات بعدی را با شمارش تعداد تختها و دقت بیشتری انجام دهید.
- ایجاد فاصلهی ثابت: برای حرکت دادن موتور به یک سمت، شیم یا تیغهی فیلری با ضخامت برابر با جابهجایی موردنیاز را بین پیچ جک همان سمت و پایه قرار دهید. سپس پیچ را بچرخانید تا با این فاصلهانداز تماس پیدا کند.
- اعمال نیرو از سمت مقابل: پیچ جک سمت مقابل را بچرخانید تا موتور به پیچ اول تکیه کند. در بسیاری از موارد، همین حرکت کنترلشده موتور را به موقعیت موردنظر نزدیک میکند.
- کنترل همزمان جابهجایی: هنگام تنظیم پیچها، حرکت موتور را با ساعت اندیکاتور یا دستگاه الاینمنت لیزری زیر نظر بگیرید تا میزان جابهجایی را دقیق مشاهده کنید و در نقطهی مناسب متوقف شوید.
بعد از الایمنت: پیچهای جک را شل کنید
اگر پیچ جک پس از تنظیم همچنان سفت و در تماس با پایه باقی بماند، نیرویی دائمی به پایه وارد میکند. این نیرو ممکن است پایه را از سطح شاسی بلند کند و باعث ایجاد سافت فوت شود؛ همچنین میتواند بدنهی دستگاه را تحت پیچش قرار دهد و ارتعاش را افزایش دهد. پس از سفت کردن پیچهای اصلی پایه، پیچهای جک را کمی شل کنید تا دیگر با پایه تماس نداشته باشند. در نصبهای عمودی یا شیبدار که پیچ جک نقش نگهدارنده دارد، فقط در صورتی آن را درگیر نگه دارید که هیچ فشاری به پایه یا بدنه وارد نکند.
پیچ جک یکی از ابزارهای اصلی جعبهی الایمنت است؛ فهرست کامل را در چکلیست جعبهی الایمنت ببینید. مراحل کامل شیمگذاری در راهنمای گامبهگام شیمگذاری و آمادهسازی شاسی در آمادهسازی بیس و پایه قبل از شیمگذاری آمده است.
سؤالات متداول
پیچ جک بعد از الایمنت باید سفت بماند؟
خیر. باقی ماندن پیچ جک در حالت سفت و تحت فشار میتواند به پایه نیرو وارد کند و باعث ایجاد سافت فوت و افزایش ارتعاش شود. پس از سفت کردن پیچهای اصلی پایه، پیچهای جک را کمی شل کنید تا از پایه فاصله بگیرند.
اگر شاسی پیچ جک نداشته باشد چه کنیم؟
برای نصب پیچ جک، ابتدا مهرهی متناسب را به شاسی جوش دهید و پیچ را داخل آن ببندید. اگر امکان جوشکاری وجود ندارد، از بلوک فلزی قلاویزشده استفاده کنید و آن را با پیچ به شاسی متصل کنید.
از کجا بفهمیم با هر دور پیچ موتور چقدر جابهجا میشود؟
پیچ جک را یکششم دور بچرخانید و میزان جابهجایی موتور را با ساعت اندیکاتور یا دستگاه لیزری اندازهگیری کنید. پس از مشخص شدن مقدار حرکت در هر یکششم دور، تنظیمات بعدی را با شمارش تعداد این چرخشها انجام دهید.
منابع
خرید و سفارش: مشخصات شیم شکافدار استیل، کیتهای آمادهی PG TMAS و شیمهای سفارشی تولیدشده طبق نقشه در صفحهی شیم برشخورده و کیت شیم ارائه شده است. برای دریافت اطلاعات فنی و راهنمایی دربارهی انتخاب محصول مناسب، از طریق واتساپ ۰۹۱۳۹۰۴۵۲۵۵ در ارتباط باشید. ارسال از شیراز به همهی شهرها انجام میشود.