در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، عدم تراز چند دهم میلی‌متری یک پمپ یا کمپرسور میتواند به نشتی، توقف خط تولید یا حتی حادثه‌ی ایمنی منجر شود. به همین دلیل تراز دقیق تجهیزات دوار در این صنعت یک الزام مهندسی است، نه یک کار تزئینی. در این مقاله کاربرد شیم پلیت در این صنعت، جنس مناسب برای مناطق حساس و چالش‌های خاص شیم‌گذاری در پالایشگاه و پتروشیمی را بررسی می‌کنیم. برای آشنایی با خودِ محصول، مقاله‌ی شیم پلیت (ورق لاتون) چیست؟ را ببینید.
چرا تراز دقیق تجهیزات در این صنعت اهمیت حیاتی دارد؟
پمپ‌های انتقال نفت و گاز، کمپرسورهای گازی و توربین‌ها معمولاً به‌صورت مداوم و تحت فشار و دمای بالا کار میکنند. کوچک‌ترین عدم تراز میتواند ارتعاش ایجاد کند؛ ارتعاش نیز بهمرور به کوپلینگ، یاتاقانها و آببندها آسیب میرساند و در شرایط بحرانی ممکن است به نشتی مواد نفتی یا گازی منجر شود. شیم پلیت با جبران لقی‌های میکرونی، از ایجاد این زنجیره‌ی آسیب جلوگیری می‌کند.
کاربردهای شیم پلیت در نفت، گاز و پتروشیمی
- تراز پایه‌ی پمپ‌های انتقال نفت و گاز: جلوگیری از ایجاد ارتعاش و فرسایش زودهنگام یاتاقانها
- تنظیم کوپلینگ کمپرسورهای گازی و توربین‌ها: اصلاح ناهم‌راستایی عمودی شفت موتور و تجهیز دوار، شامل آفست و خطای زاویه‌ای، با شیم گذاری زیر پایه‌ها
- تراز ژنراتورهای اضطراری در پالایشگاه و پتروشیمی: اطمینان از عملکرد صحیح ژنراتورها هنگام قطع برق اصلی
جنس شیم پلیت در مناطق پرخطر (کمجرقه)
در بخش‌هایی از پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی که گاز یا بخار قابل‌اشتعال وجود دارد و در دسته‌ی مناطق پرخطر طبقه‌بندی میشوند، انتخاب جنس ابزار و قطعات اهمیت ویژه‌ای دارد. برنز و برنج هنگام برخورد فلز با فلز، فقط جرقه‌هایی سرد و کمانرژی ایجاد میکنند و در مقایسه با فولاد، احتمال تولید جرقه‌ی آتش‌زا را به‌شدت کاهش می‌دهند. به همین دلیل، این آلیاژها را کمجرقه یا مقاوم به جرقه می‌نامند؛ البته هیچ فلزی کاملاً بدون جرقه نیست. با وجود این مزیت، انتخاب نهایی جنس باید همواره بر اساس مشخصات ایمنی و الزامات مهندسی همان پروژه انجام شود. این مقاله صرفاً یک توضیح فنی عمومی است و جایگزین تأییدیه‌ی رسمی ایمنی پروژه نیست.
چالش‌های شیم‌گذاری در پالایشگاه و پتروشیمی
- دمای بالا: هنگام محاسبه‌ی ضخامت شیم، باید انبساط حرارتی فلزات را نیز در نظر گرفت.
- خوردگی شیمیایی: بخارها و مواد فرآیندی ممکن است جنس‌های نامناسب را در مقایسه با شرایط محیطی عادی، با سرعت بیشتری دچار خوردگی کنند.
- محدودیت زمانی در توقف‌های برنامه‌ریزی‌شده: عملیات شیم گذاری باید در بازه‌ی زمانی محدود توقف (Turnaround/Shutdown)، با دقت بالا و بدون خطا انجام شود.
- نیاز به مستندسازی دقیق: برای انجام ممیزی‌های ایمنی، ثبت جنس و ضخامت تک‌تک شیم‌های نصب‌شده معمولاً الزامی است.
برای آموزش کامل مراحل اجرا، مقاله‌ی شیم‌گذاری (Shimming) چیست؟ را ببینید.
خرید شیم پلیت: ورق لاتون مسی · ورق لاتون برنجی · ورق لاتون برنز — مشخصات همه‌ی جنس‌ها و ضخامت‌ها به‌همراه قیمت روز در صفحه‌ی خرید ورق لاتون (شیم پلیت) ارائه شده است.
سوالات پرتکرار
چرا عدم تراز در پمپها و کمپرسورهای صنعت نفت خطرناک است؟
عدم تراز باعث ایجاد ارتعاش میشود. این ارتعاش بهمرور به آببندها و یاتاقانها آسیب میرساند و میتواند نشتی مواد نفتی یا گازی و در نهایت توقف ناخواستهی خط تولید را به دنبال داشته باشد.
کدام جنس شیم پلیت برای مناطق پرخطر مناسبتر است؟
برنز و برنج به دلیل تولید جرقههای کمانرژی در برخورد فلز با فلز، آلیاژهایی کمجرقه محسوب میشوند و معمولاً برای این کاربردها ترجیح داده میشوند. با این حال، انتخاب نهایی جنس باید بر اساس مشخصات ایمنی پروژه تأیید شود.
آیا شیم پلیت مقاوم به دمای بالا هم وجود دارد؟
بله، فلزاتی مانند استیل و مس توانایی تحمل دماهای کاری بالا را دارند. برای تعیین گرید مناسب با توجه به دمای فرآیند، بهتر است با فروشگاه مشورت کنید.
خرید شیم پلیت برای صنعت نفت، گاز و پتروشیمی
برای تیم‌های تعمیرات پالایشگاه و پتروشیمی که عملیات الایمنت پمپ و کمپرسور را انجام می‌دهند، کیت‌های PG TMAS، یعنی کپی کیت‌های SKF TMAS با مونتاژ ایران، گزینه‌ای کاربردی برای همراه داشتن در محل کار هستند. برای مثال، PG TMAS 510 برای پایه‌های ۵۰ تا ۱۰۰ مناسب است و در صورت وجود پایه‌های ۱۲۵ میلی‌متری، می‌توان از PG TMAS 720 استفاده کرد. شیم‌های این کیت‌ها از استیل ۳۰۴ ساخته شده‌اند؛ بنابراین، برای کاربرد در محیط‌های خورنده، پیش از خرید، جنس مناسب را با کارشناس فنی خود بررسی کنید.
فروشگاه پلاستیک گیج انواع شیم پلیت استیل، مسی، برنزی و برنجی را با جنس اروپایی عرضه می‌کند و برای انتخاب جنس و ضخامت متناسب با پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی، مشاوره‌ی رایگان ارائه می‌دهد. مشاهده محصولات: دسته‌بندی شیم پلیت — ارسال فوری به سراسر کشور.