وقتی در بازار می‌پرسید «ورق استیل چند نوع است؟»، معمولاً سه نوع پاسخ می‌شنوید: دسته‌بندی بر اساس گرید (۳۰۴، ۳۱۶، ۴۳۰ و…)، بر اساس سطح (مات، براق، خشدار، آینه‌ای) و بر اساس فرم و ضخامت (رول، ورق، پلیت). در این مقاله هر سه دسته‌بندی را کنار هم بررسی می‌کنیم تا مشخص شود برای کاربرد صنعتی، دکوراتیو یا شیم گذاری، کدام نوع مناسب است.
۱. انواع ورق استیل بر اساس گرید
| گرید | آهنربا | ویژگی | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| ۳۰۴ | نگیر | پرمصرف‌ترین؛ تعادل قیمت و مقاومت به خوردگی | صنایع غذایی، تجهیزات، شیم، قطعه‌سازی |
| ۳۱۶ | نگیر | دارای مولیبدن؛ مقاوم در برابر کلر و نمک | دریایی، شیمیایی، دارویی |
| ۳۰۱ | نگیر (نوردسرد: بگیر) | با نورد سرد سریع سخت می‌شود | استیل فنری، فنر تخت، شیم |
| ۲۰۱ | نگیر | نیکل کمتر، ارزان‌تر از ۳۰۴ | دکوراتیو و کارهای کم‌حساس |
| ۴۳۰ | بگیر | بدون نیکل، ارزان | لوازم خانگی، دکوراتیو داخلی |
برای مطالعه‌ی جزئیات بیشتر، مقاله‌های ۳۰۴ در مقابل ۳۱۶، ۳۰۴ یا ۳۰۱ و ورق استیل بگیر و نگیر را ببینید.
۲. انواع ورق استیل بر اساس سطح (فینیش)
سطح ورق استیل با کدهای استاندارد مشخص می‌شود و هرکدام در بازار ایران نام رایج خود را دارند:
| کد استاندارد | نام بازاری | روش تولید | ظاهر و کاربرد |
|---|---|---|---|
| No.1 | سیاه / اسیدشویی | نورد گرم، آنیل و اسیدشویی | مات و زبر؛ ورق‌های ضخیم صنعتی و مخازن |
| 2B | مات / صنعتی | نورد سرد، آنیل، اسیدشویی و یک پاس نورد سبک با غلتک صیقلی | نیمه‌براق؛ رایج‌ترین سطح ورق نوردسرد؛ کاربرد عمومی و صنعتی |
| BA | براق | نورد سرد و آنیل در اتمسفر کنترل‌شده، با پاس نهایی روی غلتک بسیار صیقلی | نزدیک به آینه ولی کمی شیری؛ لوازم خانگی، تزئینات، تجهیزات غذایی |
| No.4 | خشدار (ساتن) | پولیش با تسمه‌ی ساینده (حدود مش ۱۲۰ تا ۱۵۰) | تجهیزات آشپزخانه‌ی صنعتی، یخچال، نما |
| HL | خشدار هیرلاین | پولیش یک‌جهته با خط‌های بلند و پیوسته | آسانسور، دکوراسیون |
| No.8 | آینه‌ای (میرور) | پولیش با ساینده‌ی ریز و بافینگ | آینه، تابلو، دکوراتیو؛ جزو سطوح استاندارد کارخانه نیست و بعداً روی ورق انجام می‌شود |
کدام سطح برای شیم و قطعه‌ی صنعتی مناسب است؟ سطح نوردسرد (2B یا براق) کافی است؛ در این کاربردها دقت ضخامت و صافی سطح اهمیت دارد، نه ظاهر آن. استفاده از پرداخت‌های دکوراتیو مانند خشدار و آینه‌ای فقط هزینه را افزایش می‌دهد.
۳. انواع ورق استیل بر اساس فرم و ضخامت
- رول و فویل: با ضخامت چند صدم میلی‌متر؛ مناسب برای شیم، فنر تخت و قطعات با ضخامت کم.
- ورق (Sheet): با ضخامت کمتر از مرز پلیت (بسته به استاندارد ۳ یا حدود ۵ میلی‌متر) و در ابعاد رایج ۱ × ۲ و ۱٫۲۵ × ۲٫۵ متر.
- پلیت (Plate): از ضخامت ۳ میلی‌متر (عرف اروپا) یا حدود ۵ میلی‌متر (ASTM) به بالا؛ مناسب برای سازه و مخازن.
- ورق طرح‌دار و پانچ: شامل ورق آجدار، اچ‌شده یا سوراخ‌دار که برای کف، نما و فیلتر استفاده می‌شود.
برای آشنایی با تفاوت رول و ورق، مقاله‌ی ورق استیل یا رول استیل و برای مشاهده‌ی وزن هر ضخامت، جدول وزن ورق استیل را ببینید.
ورق استیل صنعتی یا دکوراتیو؟
ورق صنعتی معمولاً از گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ و با سطح 2B یا No.1 انتخاب می‌شود. معیار انتخاب آن مقاومت به خوردگی، ضخامت و استحکام است. در مقابل، ورق دکوراتیو بیشتر از گرید ۲۰۱ یا ۴۳۰ و با سطح براق، خشدار، آینه‌ای یا رنگی (طلایی، مشکی) عرضه می‌شود و ظاهر آن اهمیت بیشتری دارد. ورق دکوراتیو ارزان را برای کاربرد صنعتی یا محیط‌های مرطوب انتخاب نکنید.
سؤالات متداول
ورق استیل 2B یعنی چه؟
این سطح مربوط به ورق نوردسرد، آنیل و اسیدشویی‌شده‌ای است که یک پاس سبک از غلتک صیقلی عبور کرده است؛ نتیجه، سطحی نیمه‌براق و یکنواخت است که رایج‌ترین پرداخت ورق استیل به شمار می‌رود.
فرق ورق استیل براق و آینه‌ای چیست؟
سطح براق (BA) پرداخت کارخانه‌ای دارد و ظاهری نزدیک به آینه، اما کمی مات‌تر، ایجاد می‌کند؛ در مقابل، سطح آینه‌ای (No.8) با پولیش و بافینگ جداگانه به بازتاب کامل می‌رسد و قیمت بیشتری دارد.
ورق استیل طلایی چیست؟
ورق استیل (معمولاً ۲۰۱ یا ۳۰۴) که با استفاده از پوشش PVD به رنگ طلایی درآمده است؛ این نوع ورق کاربرد دکوراتیو دارد.
خرید ورق و رول استیل
ورق استیل ضدزنگ با ابعاد ۱ × ۲ متر (۰٫۵ تا ۲ میلی‌متر) و رول استیل فنری (۰٫۰۲ تا ۱ میلی‌متر) برای کاربردهای صنعتی و شیم گذاری، با قیمت روز در صفحه‌ی ورق استیل و رول استیل موجود هستند. ارسال به سراسر ایران انجام می‌شود.