پس از گرید ۳۰۴، یکی از نام‌هایی که بیشتر از همه در بازار ورق استیل شنیده می‌شود، ورق استیل ۴۳۰ است. این گرید معمولاً با دو ویژگی شناخته می‌شود: قیمت پایین‌تر و خاصیت بگیر. در این مقاله ساختار و مشخصات ۴۳۰، تفاوت‌های آن با ۳۰۴ و موارد مناسب و نامناسب استفاده از آن را بررسی می‌کنیم.
ورق استیل ۴۳۰ چیست؟
استیل ۴۳۰ از خانواده فولادهای زنگ‌نزن فریتی است و حدود ۱۶ تا ۱۸ درصد کروم دارد؛ در ترکیب شیمیایی آن بدون نیکل است. معادل اروپایی این گرید 1.4016 است. حذف نیکل از ترکیب، هم هزینه تولید را کاهش می‌دهد و هم باعث شکل‌گیری ساختار فریتی می‌شود که خاصیت جذب آهنربا دارد. به همین دلیل در بازار به ۴۳۰ استیل بگیر گفته می‌شود.
جدول مقایسه‌ی ۳۰۴ و ۴۳۰
| ویژگی | ۳۰۴ | ۴۳۰ |
|---|---|---|
| ساختار | آستنیتی | فریتی |
| کروم / نیکل | ۱۷٫۵ تا ۱۹٫۵٪ / ۸ تا ۱۰٫۵٪ | ۱۶ تا ۱۸٪ / نیکل حداکثر ۰٫۷۵٪ (عمداً اضافه نمی‌شود) |
| آهنربا | نگیر (در حالت نرم) | بگیر |
| مقاومت به خوردگی | عالی؛ مناسب محیط‌های سخت‌تر | خوب در محیط داخلی و خشک؛ ضعیف‌تر از ۳۰۴ |
| شکل‌پذیری | بسیار خوب؛ کشش عمیق | خوب؛ در پرس شدید احتمال ترک |
| جوش‌پذیری | بسیار خوب | محدود |
| استحکام تسلیم / ازدیاد طول (حداقل ASTM A240) | ۲۰۵ مگاپاسکال / ۴۰٪ | ۲۰۵ مگاپاسکال / ۲۲٪ |
| استحکام تسلیم / ازدیاد طول (مقدار معمول) | حدود ۲۹۰ مگاپاسکال / حدود ۵۵ تا ۶۰٪ | حدود ۳۴۵ مگاپاسکال / حدود ۲۵٪ |
| سخت شدن با کار سرد | بله (پایه‌ی استیل فنری) | کم |
| قیمت نسبی | مبنا | تقریباً ۵۵ تا ۷۵ درصد قیمت ۳۰۴ (وابسته به قیمت روز نیکل) |
کاربردهای ورق ۴۳۰
- بدنه و پنل لوازم خانگی مانند یخچال، ماشین ظرفشویی و هود.
- قطعات تزئینی داخلی، اجزای آسانسور و پوشش‌های نمای داخلی.
- تریم خودرو و بست شیلنگ؛ البته برای ساخت قطعات اگزوز معمولاً از گریدهای ۴۰۹ و ۴۳۹ استفاده می‌شود.
- قطعات سیستم تهویه و اجزایی که لازم است خاصیت مغناطیسی داشته باشند.
کجا ۴۳۰ انتخاب اشتباهی است؟
- محیط مرطوب، بیرونی یا نزدیک دریا: در این شرایط احتمال ایجاد لک و زنگ‌زدگی سطحی روی ۴۳۰ بیشتر است. برای چنین کاربردهایی گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ انتخاب مناسب‌تری است.
- قطعات جوشکاری‌شده: گرید ۴۳۰ جوش‌پذیری محدودی دارد و برای قطعاتی که به جوشکاری نیاز دارند، باید این محدودیت را در نظر گرفت.
- کشش عمیق و خم شدید: استفاده از ۴۳۰ در این عملیات می‌تواند احتمال ترک‌خوردگی را افزایش دهد. در چنین شرایطی گرید ۳۰۴ گزینه مناسب‌تری است.
- شیم زیر ماشین‌آلات: برای ساخت شیم‌های دقیق معمولاً از استیل آستنیتی نوردسرد مانند ۳۰۴ یا ۳۰۱ فنری استفاده می‌شود. گرید ۴۳۰ بیشتر به شکل ورق دکوراتیو عرضه می‌شود و معمولاً به‌صورت رول دقیق مخصوص شیم در دسترس نیست.
چطور ۴۳۰ را از ۳۰۴ تشخیص دهیم؟
جذب شدید آهنربا یکی از نشانه‌های اصلی تشخیص گرید ۴۳۰ است؛ در مقابل، ورق ۳۰۴ آنیل‌شده خاصیت نگیر دارد. بااین‌حال، ورق ۳۰۴ نوردسرد یا خم‌کاری‌شده نیز ممکن است تا حدی جذب آهنربا شود. بنابراین، تست آهنربا فقط یک بررسی اولیه است و برای تشخیص قطعی کافی نیست (ورق استیل بگیر و نگیر). برای اطمینان از گرید، برگه آنالیز کارخانه یا نتیجه آزمون آنالیز شیمیایی (XRF) را بررسی کنید.
سؤالات متداول
ورق استیل ۴۳۰ زنگ می‌زند؟
گرید ۴۳۰ در محیط‌های داخلی و خشک عملکرد مناسبی دارد؛ اما در تماس با رطوبت، آب نمک یا آلودگی، نسبت به ۳۰۴ زودتر دچار لک و زنگ‌زدگی سطحی می‌شود (چرا استیل زنگ می‌زند).
ورق ۴۳۰ یا ۳۰۴ برای کابینت آشپزخانه؟
برای ساخت بدنه‌هایی که در محیط خشک قرار دارند، گرید ۴۳۰ می‌تواند انتخابی اقتصادی باشد. اما برای سطوح کاری، سینک و قطعاتی که دائماً در معرض آب و رطوبت هستند، گرید ۳۰۴ دوام بیشتری دارد.
شما ورق ۴۳۰ دارید؟
ورق‌ها و رول‌های عرضه‌شده در فروشگاه از استیل آستنیتی هستند و برای کاربردهای صنعتی و عملیات شیم گذاری ارائه می‌شوند. مشخصات محصولات و قیمت روز را در صفحه‌ی ورق استیل و رول استیل بررسی کنید. برای مقایسه مشخصات و کاربرد گریدهای مختلف نیز به انواع ورق استیل مراجعه کنید.