سافت فوت به وضعیتی گفته میشود که با شل کردن پیچ، پایهی دستگاه از سطح زیرین خود فاصله می‌گیرد. اگر این فاصله در تمام نقاط زیر پایه یکسان باشد، با سافت فوت موازی روبه‌رو هستیم و معمولاً یک شیم کامل با ضخامت مناسب مشکل را برطرف می‌کند. اما در بسیاری از موارد، پایه بهصورت زاویه‌دار روی سطح نشسته است؛ یعنی یک گوشه با کف تماس دارد، در حالی که گوشه‌ی دیگر از آن فاصله گرفته است. به این وضعیت سافت فوت زاویهای می‌گویند. استفاده از شیم کامل در چنین شرایطی نه‌تنها مشکل را برطرف نمی‌کند، بلکه میتواند آن را تشدید کند.
چهار نوع سافت فوت
| نوع | نشانه | راهحل |
|---|---|---|
| آشکار (موازی) | با شل کردن پیچ، پایه به‌وضوح بلند میشود و فاصلهی زیرش یکسان است | شیم کامل به اندازه‌ی فاصله |
| پنهان | به چشم نمی‌آید ولی ساعت یا لیزر جابه‌جایی نشان می‌دهد | اندازه‌گیری دقیق هر پایه، بعد شیم |
| زاویهای | فاصلهی زیر گوشههای پایه متفاوت است | شیم پله‌ای، L شکل، نیمه یا نواری به شکل فاصله |
| فنری | بسته‌ی شیم زیر پایه زیاد است و مثل فنر عمل می‌کند | تعداد شیم را به ۳ تا ۴ برسانید؛ شیم ضخیم یا صفحهی فاصلهانداز |
روش شناسایی و انجام تست سافت فوت در دو مقاله‌ی سافت فوت چیست و تست قدم‌به‌قدم سافت فوت پمپ و الکتروموتور به‌طور کامل توضیح داده شده است. در این مقاله، تمرکز ما بر انتخاب شکل مناسب شیم برای اصلاح این وضعیت است.
حد مجاز
اگر با شل کردن پیچ، پایه بیش از ۰٫۰۵ میلیمتر (دو هزارم اینچ) از سطح زیرین خود بلند شود، سافت فوت وجود دارد و باید اصلاح شود.
اندازه‌گیری فاصلهی زیر پایه
ابتدا پیچ پایه را شل کنید و فاصلهی بین پایه و سطح زیرین را در هر چهار گوشه با فیلر گیج اندازه بگیرید. اگر مقادیر اندازه‌گیری‌شده به هم نزدیک باشند، سافت فوت از نوع موازی است. اما اگر فاصلهی یک یا دو گوشه تقریباً صفر باشد و در گوشههای دیگر فاصلهی قابل‌توجهی وجود داشته باشد، با سافت فوت زاویهای روبه‌رو هستید. برای جلوگیری از اشتباه در انتخاب شیم، اندازه‌های هر چهار نقطه را روی یک طرح ساده از پایه ثبت کنید.
شکل شیم برای سافت فوت زاویهای
- شیم پله‌ای: از چند شیم با عرض‌های متفاوت تشکیل میشود که روی هم قرار می‌گیرند. ضخامت مجموعه به‌تدریج از گوشه‌ای که کمترین فاصله را دارد به سمت گوشه‌ای که بیشترین فاصله را دارد افزایش پیدا می‌کند.
- شیم L شکل: زمانی استفاده میشود که فاصله فقط در دو لبه‌ی مجاور پایه وجود داشته باشد.
- شیم نیمه یا U ناقص: فقط زیر بخشی از پایه قرار می‌گیرد که از سطح زیرین فاصله دارد.
- نوار: برای اصلاح فاصله در لبه‌های باریک پایه‌های بلند کاربرد دارد.
اگر شیم پله‌ای به‌درستی برش نخورد، خودش میتواند به یک عامل ایجاد مشکل تبدیل شود. هرجا امکان‌پذیر باشد، استفاده از یک شیم جزئی با ضخامت دقیق، انتخاب مناسب‌تری نسبت به روی هم قرار دادن چند شیم پله‌ای است. برای ساخت شیم، از ورق یا رول شیم استیل استفاده کنید؛ قطعه را با قیچی ببرید و در پایان، لبه‌ها را کاملاً پلیسه‌گیری کنید. مراحل انجام این کار در مقاله‌ی برش شیم از رول در کارگاه توضیح داده شده است.
ترتیب سفت کردن پیچ‌ها
- در ابتدا تمام پیچ‌های پایه را سفت کنید تا وضعیت اولیه‌ی نصب تثبیت شود.
- سپس پیچ‌ها را یکی‌یکی باز کنید و دوباره ببندید. هنگام باز کردن هر پیچ، میزان بلند شدن همان پایه را با ساعت اندیکاتور اندازه‌گیری و ثبت کنید.
- برای پایه‌هایی که میزان بلند شدن آن‌ها از حد مجاز بیشتر است، شیم مناسب انتخاب و نصب کنید.
- پیچ‌های پایه را بهصورت ضربدری، یعنی از هر گوشه به گوشه‌ی مقابل، سفت کنید. ابتدا پیچ‌ها را با دست ببندید و سپس در چند مرحله، گشتاور را تا مقدار نهایی افزایش دهید.
- پس از اتمام کار، وضعیت هر پایه را دوباره بهصورت جداگانه بررسی کنید. وقتی از برطرف شدن سافت فوت مطمئن شدید، الایمنت شفت را شروع کنید.
توجه داشته باشید که تغییر ضخامت یا موقعیت شیم‌ها در حین انجام الایمنت ممکن است باعث ایجاد مجدد سافت فوت شود. به همین دلیل، پس از پایان الایمنت نیز وضعیت تمام پایه‌ها را یک بار دیگر کنترل کنید.
سؤالات متداول
سافت فوت زاویهای چیست؟
سافت فوت زاویهای زمانی ایجاد میشود که پایهی دستگاه بهصورت کج روی سطح زیرین قرار گرفته باشد و فاصلهی زیر گوشههای آن یکسان نباشد. در این وضعیت، شیم کامل راهحل مناسبی نیست؛ شیم باید متناسب با شکل و مقدار فاصلهی موجود برش بخورد.
حد مجاز سافت فوت چقدر است؟
اگر با شل کردن پیچ، پایه بیش از ۰٫۰۵ میلیمتر بلند شود، باید با انتخاب و نصب شیم مناسب این وضعیت را اصلاح کنید.
چند شیم زیر یک پایه مجاز است؟
استفاده از بیش از ۳ تا ۴ لایه شیم میتواند مجموعه را حالت فنری بدهد و پایداری اتصال را کاهش دهد. برای جبران ارتفاعهای بیشتر، بهجای افزایش تعداد لایهها از شیم با ضخامت بیشتر یا صفحهی فاصلهانداز استفاده کنید.
منابع
خرید و سفارش: انواع شیم شکاف‌دار استیل، کیت‌های آماده‌ی PG TMAS و شیم‌های سفارشی مطابق نقشه را می‌توانید در صفحهی شیم برش‌خورده و کیت شیم مشاهده کنید. برای ثبت سفارش یا دریافت مشاوره، از طریق واتس‌اپ ۰۹۱۳۹۰۴۵۲۵۵ پیام بدهید؛ ارسال از شیراز به همه‌ی شهرها انجام میشود.