شیم آماده‌ی برش‌خورده همیشه بهترین گزینه است؛ اما گاهی ابعاد پایه‌ی دستگاه استاندارد نیست، به شیم زاویه‌دار نیاز دارید یا ضخامت خاصی مدنظرتان است. در این شرایط باید شیم را از رول یا ورق شیم برش دهید. برش نامناسب و باقی ماندن پلیسه یا تاب در شیم، خودش می‌تواند باعث ایجاد سافت فوت شود. در این مقاله، مراحل برش صحیح شیم از رول را در کارگاه توضیح می‌دهیم.
جنس رول را درست انتخاب کنید
برای شیم زیر پایه‌ی پمپ و الکتروموتور، رول استیل فنری (لاتون فنری) انتخاب استاندارد است؛ زیرا مقاومت بسیار بالایی در برابر زنگ‌زدگی دارد، صاف می‌ماند و زیر بار کمتر تغییر شکل می‌دهد. ورق آهنی یا گالوانیزه زنگ می‌زند یا پوشش آن زیر فشار له می‌شود (شیم استیل در برابر شیم آهنی).
اندازه‌ی شیم
- طول و عرض پایه را اندازه بگیرید. شیم باید دست‌کم ۸۰ درصد سطح پایه را بپوشاند؛ این مقدار در Shaft Alignment Handbook توصیه شده است.
- بر اساس تجربه، بهتر است یکی از ضلع‌ها را حدود ۱۰ تا ۱۵ میلی‌متر بلندتر در نظر بگیرید تا قرار دادن و بیرون آوردن شیم با دست آسان‌تر باشد.
- به‌جای سوراخ، شکاف ایجاد کنید تا بتوان شیم را بدون باز کردن کامل پیچ در جای خود قرار داد. عرض شکاف باید کمی بیشتر از قطر پیچ باشد، اما از قطر واشر پیچ بیشتر نشود (انتخاب سایز شیم از روی پیچ).
ابزار برش بر اساس ضخامت
| ضخامت رول | ابزار مناسب | نکته |
|---|---|---|
| ۰٫۰۲ تا ۰٫۲ میلی‌متر | قیچی ورق‌بری تیز، کاتر روی صفحه‌ی سخت | رول نازک را بین دو مقوا ببرید تا چروک نشود |
| ۰٫۲ تا ۰٫۵ میلی‌متر | قیچی ورق‌بری دستی یا اهرمی | استیل فنری سفت است؛ قیچی باید تیز باشد |
| ۰٫۵ تا ۱ میلی‌متر و بیشتر | گیوتین، اره یا صفحه‌ی برش، فرز؛ برای شکل پیچیده برش لیزر | از اکسی‌استیلن استفاده نکنید (استیل ضدزنگ را نمی‌برد)؛ پلاسما (هوابرش) هم ورق نازک را تاب می‌دهد |
برای ایجاد شکاف، با قیچی دو برش موازی بزنید و انتهای شکاف را با سوهان گرد کنید؛ زیرا گوشه‌ی تیز در انتهای شکاف می‌تواند محل شروع ترک باشد.
پلیسه‌گیری؛ مهم‌ترین مرحله
هر نوع برش، به‌خصوص برش با قیچی و گیوتین، لبه‌های برآمده‌ای به نام پلیسه ایجاد می‌کند. حتی پلیسه‌ای با ضخامت چند صدم میلی‌متر هم کافی است تا شیم به‌درستی روی سطح قرار نگیرد. لبه‌ها را با سوهان نرم یا سنگ روغن، همیشه از سطح به سمت بیرون، پلیسه‌گیری کنید و گوشه‌ها را کمی گرد کنید.
صاف کردن شیم
- رول‌های با ضخامت کم کمی حالت پیچش دارند. شیم برش‌خورده را روی سطحی صاف قرار دهید و با یک صفحه‌ی صاف روی آن فشار وارد کنید؛ معمولاً فشار پیچ پایه نیز باقی‌مانده‌ی پیچش را برطرف می‌کند.
- اگر لبه‌ها هنگام برش خم شدند، آن‌ها را با ضربه‌های آرام چکش پلاستیکی روی سطحی صاف، به حالت اولیه برگردانید.
- شیمی که تا خورده یا چروک شده باشد، دیگر به حالت صاف برنمی‌گردد؛ آن را دور بیندازید.
اندازه‌گیری و علامت‌گذاری
- ضخامت شیم را با میکرومتر و در چند نقطه اندازه‌گیری کنید (روش درست).
- ضخامت و شماره‌ی دستگاه را با ماژیک دائمی روی شیم درج کنید.
- شیم را تمیز و خشک نگه دارید و بدون روغن زیر پایه قرار دهید.
شیم زاویه‌دار برای سافت فوت کج
وقتی پایه کج است و فاصله فقط در زیر یک طرف آن وجود دارد، به‌جای قرار دادن چند شیم پله‌ای روی هم، یک شیم برش دهید که فقط همان قسمت را پر کند. شیم پله‌ای تکرارپذیری ندارد، بازسازی آن در آینده دشوار است و فقط در شرایط شدید و برای تجهیزات بزرگ به کار می‌رود (انواع سافت فوت).
کِی به‌جای برش، شیم آماده بخریم؟
اگر پایه‌ها ابعاد استاندارد دارند و الاینمنت را به‌دفعات انجام می‌دهید، استفاده از شیم برش‌خورده‌ی آماده و کیت‌های PG TMAS باعث صرفه‌جویی در وقت می‌شود؛ این شیم‌ها همیشه صاف و بدون پلیسه هستند. برش از رول را به موارد خاص اختصاص دهید.
سؤالات متداول
رول استیل را متری می‌فروشید؟
بله؛ رول استیل فنری با عرض ۳۰ و ۴۰ سانتی‌متر و ضخامت ۰٫۱ تا ۱ میلی‌متر، و رول ۳۰۴ با ضخامت ۰٫۰۲ تا ۰٫۰۵ میلی‌متر به‌صورت متری فروخته می‌شود (ورق و رول استیل).
شیم را می‌شود با قیچی معمولی برید؟
فقط برای ضخامت‌های بسیار کم؛ برای برش استیل فنری به قیچی ورق‌بری تیز نیاز دارید، وگرنه لبه له می‌شود و پلیسه ایجاد می‌کند.