چند شیم زیر هر پایه مجاز است؟ قانون ۳ تا ۴ شیم، بلوک فولادی و شیم استیل در برابر شیم آهنی

دو پرسش پرتکرار تیم‌های تعمیرات این است: «زیر هر پایه حداکثر چند شیم قرار دهیم؟» و «استفاده از شیم آهنی که خودمان از ورق می‌بریم چه مشکلی دارد؟» پاسخ هر دو پرسش به یک اصل برمی‌گردد: هر لایه‌ی اضافی و هر ذره زنگ‌زدگی زیر پایه، دقت تراز را کاهش می‌دهد. در این مقاله، قواعد توصیه‌شده از سوی سازندگان ابزارهای الاینمنت (Ludeca، Acoem، Easy-Laser و دیگران) را به زبان ساده توضیح می‌دهیم.

زیر هر پایه حداکثر چند شیم؟

توصیه‌ی رایج این است: معمولاً سه شیم و حداکثر چهار شیم زیر هر پایه کافی است. دلیلش ساده است:

• هر سطح تماس مقداری ناصافی، گردوغبار یا لایه‌ای از روغن دارد. با افزایش تعداد لایه‌ها، دسته‌شیم مانند فنر عمل می‌کند و باعث ایجاد سافت فوت فنری می‌شود.
• خطای ضخامت هر لایه به خطاهای لایه‌های دیگر اضافه می‌شود.
• دسته‌شیم چندلایه هنگام سفت کردن پیچ جابه‌جا می‌شود و تکرار فرایند تراز را دشوار می‌کند.

اگر اصلاح زیادی لازم بود چه کنیم؟

به‌جای استفاده از ده شیم نازک، از یک بلوک یا تسمه‌ی فولادی سنگ‌خورده با ضخامت نزدیک به مقدار موردنیاز استفاده کنید و تنظیم نهایی را با یکی دو شیم با ضخامت کم انجام دهید. اگر مرتباً به اصلاحات زیادی نیاز دارید، مشکل از ارتفاع شاسی یا پایه است و باید به‌صورت اساسی برطرف شود.

چیدمان درست دسته‌شیم

• شیم‌های نازک را بین شیم‌های ضخیم قرار دهید تا لبه‌های آن‌ها تا نخورند و آسیب نبینند.
• شیم را تا جایی به جلو ببرید که به پیچ برسد؛ سپس کمی آن را عقب بکشید تا رزوه‌ی پیچ باعث خم شدنش نشود.
• برای رسیدن به ضخامت دلخواه با کمترین تعداد شیم، از جدول ترکیب ضخامت شیم استفاده کنید.

شیم استیل یا شیم آهنی؟

شیم آهنی زیر پمپ و الکتروموتور در تماس با رطوبت، آب و روغن زنگ می‌زند. زنگ، رنگ، شن و آلودگی، هرکدام عملاً یک «شیم اضافه» با ضخامت نامشخص هستند. در نتیجه، تراز پس از چند ماه به هم می‌ریزد. به همین دلیل، منابع الاینمنت توصیه می‌کنند شیم‌های رنگ‌خورده یا زنگ‌زده را با شیم استیل تمیز جایگزین کنید.

چه چیزهایی شیم نیستند

چوب، مقوا، قوطی نوشابه، واشر، گوه و تکه‌های ورق گالوانیزه هیچ‌کدام شیم محسوب نمی‌شوند؛ زیرا زیر بار له می‌شوند، ضخامت ثابتی ندارند یا زنگ می‌زنند.

شیم آماده یا برش از رول؟

• شیم برش‌خورده‌ی استیل: صاف و بدون پلیسه است و ضخامت آن روی قطعه حک شده است؛ بنابراین سرعت الاینمنت را افزایش می‌دهد. برای پایه‌های استاندارد، بهترین گزینه است.
• برش از رول استیل فنری: برای پایه‌های غیراستاندارد، شیم‌های زاویه‌دار یا مواردی که ضخامت خاصی نیاز دارند، مناسب است. برش باید تمیز و لبه‌ها پلیسه‌گیری شوند (آموزش برش شیم از رول).

ضخامت حک‌شده را باور نکنید

شیم‌های نازک معمولاً از نوار سنگ‌خورده ساخته می‌شوند و تلرانس کمی دارند؛ اما در شیم‌های ضخیم‌تر (نوردی)، اختلاف با ضخامت اسمی بیشتر است. Easy-Laser توصیه می‌کند شیم‌های ۱ میلی‌متر و ضخیم‌تر را با میکرومتر اندازه‌گیری کنید. Ludeca در این زمینه سخت‌گیرتر است و اندازه‌گیری هر شیم ضخیم‌تر از حدود ۰٫۶۴ میلی‌متر (۰٫۰۲۵ اینچ) را توصیه می‌کند. جزئیات بیشتر در اندازه‌گیری ضخامت واقعی شیم.

چک‌لیست سریع

1. زنگ، رنگ و آلودگی را از سطح زیر پایه و شاسی پاک کنید.
2. شیم‌های قدیمی، زنگ‌زده و رنگ‌خورده را کنار بگذارید.
3. از حداکثر سه تا چهار شیم استفاده کنید و برای اصلاحات زیاد، سراغ بلوک فولادی بروید.
4. از شیم استیل صاف و بدون پلیسه استفاده کنید.
5. ضخامت شیم‌های ضخیم را با میکرومتر اندازه‌گیری کنید.
6. پس از سفت کردن پیچ‌ها، سافت فوت را دوباره بررسی کنید.

بیشتر بخوانید: کی شیم را دور بیندازیم؟، سافت فوت زاویه‌ای و شیم پله‌ای.

سؤالات متداول

پنج شیم زیر یک پایه ایراد دارد؟

برخی دستورالعمل‌ها استفاده از حداکثر پنج شیم را هم مجاز می‌دانند، اما هرچه تعداد کمتر باشد بهتر است. اگر تعداد شیم‌ها به پنج رسید، چند شیم را با یک شیم ضخیم‌تر جایگزین کنید تا تعداد کل کاهش یابد.

شیم مسی یا برنجی برای زیر پایه خوب است؟

مس و برنج زنگ نمی‌زنند، اما نرم‌ترند و زیر بار سنگین بیشتر فرو می‌روند؛ به همین دلیل، استیل انتخاب استاندارد برای تراز ماشین‌آلات است. تفاوت جنس‌ها را در شیم پلیت چیست ببینید.

برای تهیه‌ی شیم استیل می‌توانید از این گزینه‌ها استفاده کنید: کیت شیم PG TMAS 510، شیم برش‌خورده و رول و ورق استیل.