خیلی از کارگاهها و کارخانهها با وجود صرف وقت و هزینه برای شیمگذاری، باز هم با لرزش، صدای غیرعادی یا خرابی زودرس بلبرینگ روبهرو میشوند. دلیلش معمولاً خودِ شیمگذاری نیست، بلکه چند اشتباه تکراری در روند تراز است که خیلی وقتها دیده نمیشود. در این مقاله ۵ اشتباه رایج در تراز ماشینآلات و راه رفع هرکدام با شیم پلیت درست را بررسی میکنیم.
چرا تراز نادرست هزینه سنگینی دارد؟
عدم تراز شفت فقط یک عدد روی کاغذ نیست؛ به مرور باعث لرزش، گرمشدن بیشازحد بلبرینگ، افزایش مصرف انرژی موتور و در نهایت خرابی زودتر از موعد کوپلینگ یا بلبرینگ میشود. تعمیر یا تعویض این قطعات معمولاً چند برابر هزینهی یک تراز درست و بهموقع تمام میشود.
۵ اشتباه رایج در تراز ماشینآلات
۱. نادیده گرفتن سافت فوت قبل از شیمگذاری
اگر پایههای موتور یا پمپ قبل از سفتکردن پیچها کاملاً صاف روی فونداسیون ننشینند، هر شیمگذاری بعدی هم بیفایده میماند. این مشکل نامش سافت فوت است و باید همیشه پیش از هر تراز، جدا بررسی و رفع شود.
۲. استفاده از شیم بیکیفیت یا ضخامت نامشخص
شیمی که ضخامت واقعیاش با برچسب فرق دارد یا در سطحاش یکنواخت نیست، همان مقدار خطا را به تراز نهایی اضافه میکند. پیش از خرید، حتماً چکلیست خرید شیم پلیت باکیفیت را مرور کنید.
۳. تراز فقط در یک جهت (فقط زاویهای یا فقط موازی)
خیلی از افراد فقط عدم توازن موازی (offset) را اصلاح میکنند و از عدم توازن زاویهای (angular) غافل میمانند، یا برعکس. تراز درست باید هر دو نوع خطا را همزمان در دو صفحهی افقی و عمودی بررسی کند، وگرنه لرزش باقی میماند حتی اگر در نگاه اول کوپلینگ صاف به نظر برسد.
۴. عدم درنظرگرفتن رشد حرارتی (Thermal Growth)
خیلی از ماشینآلات را در حالت سرد تراز میکنند، در حالی که بعد از چند ساعت کارکرد و گرمشدن، بدنه و شفت کمی انبساط پیدا میکنند و همین تراز اولیه بههم میخورد. برای تجهیزات حساس یا با دمای کارکرد بالا، بهتر است این موضوع را با کارشناس تراز خودتان بررسی کنید تا جبران لازم در نظر گرفته شود.
۵. اتکا به چشم یا خطکش بهجای ابزار دقیق
تشخیص لقی با چشم یا خطکش دقتی در حد صدم میلیمتر نمیدهد، در حالی که همین مقدار کوچک روی عمر بلبرینگ اثر میگذارد. برای اندازهگیری دقیق لقی از پلاستیگیج یا ساعت اندازهگیری دیجیتال استفاده کنید و برای پرکردن لقی اندازهگیریشده، از شیم پلیت با ضخامت دقیق کمک بگیرید.
جمعبندی: تراز درست، یک فرآیند چندمرحلهای است
شیمگذاری فقط یک بخش از تراز درست است. رفع سافت فوت، استفاده از شیم باکیفیت با ضخامت دقیق، بررسی هر دو نوع خطای زاویهای و موازی، و توجه به رشد حرارتی در تجهیزات حساس، همه باید کنار هم رعایت شوند تا لرزش و خرابی زودرس تکرار نشود.
سوالات پرتکرار
چرا با وجود شیمگذاری، لرزش موتور از بین نمیرود؟
معمولاً یا سافت فوت رفع نشده، یا شیم استفادهشده ضخامت دقیقی ندارد، یا فقط یک نوع خطای تراز (زاویهای یا موازی) اصلاح شده و نوع دیگر باقی مانده است.
آیا رشد حرارتی روی همه ماشینآلات مهم است؟
بیشتر برای تجهیزاتی که دمای کارکردشان بهطور محسوس از دمای محیط بالاتر میرود اهمیت دارد؛ برای تجهیزات معمولی معمولاً تراز سرد کافی است، ولی بهتر است در موارد حساس با کارشناس تراز مشورت کنید.
برای اندازهگیری دقیق لقی قبل از شیمگذاری چه ابزاری بهتر است؟
پلاستیگیج برای اندازهگیری لقی بسته و پنهان (مثل یاتاقانها) مناسب است، و ساعت اندازهگیری دیجیتال یا دستگاههای تراز لیزری برای اندازهگیری دقیق زاویه و آفست کوپلینگ به کار میروند.
تهیه شیم پلیت برای تراز دقیق
فروشگاه پلاستیک گیج شیم پلیت با ضخامت دقیق و جنس اروپایی، در کنار پلاستیگیج برای اندازهگیری لقی، همه در یکجا در دسترس شماست. مشاهده محصولات: دستهبندی شیم پلیت — ارسال فوری به سراسر کشور.