یکی از پرسش‌های رایج در زمان تراز الکتروموتور این است: «چه ضخامت‌هایی از شیم نیاز دارم؟» پاسخ کوتاه این است که ضخامت موردنیاز را نمی‌توان از قبل پیش‌بینی کرد. آنچه باید از قبل آماده داشته باشید، ترکیب مناسبی از ضخامت‌ها است تا بتوانید هر مقدار اصلاحی را که دستگاه تراز مشخص می‌کند، با حداقل تعداد ورق بسازید.
در این مقاله بررسی می‌کنیم یک کیت شیم کارآمد بر چه اساسی طراحی می‌شود و چرا کیت‌های آماده معمولاً از همین منطق پیروی می‌کنند.
منطق پشت ترکیب ضخامت‌ها
فرض کنید نتیجه‌ی اندازه‌گیری نشان می‌دهد پایه باید ۱٫۳۵ میلی‌متر بالا بیاید. اگر فقط ورق‌های ۰٫۱ و ۰٫۰۵ میلی‌متری در اختیار داشته باشید، برای رسیدن به این مقدار به ۱۴ ورق نیاز دارید: ۱۳ ورق ۰٫۱ و یک ورق ۰٫۰۵ میلی‌متری. همان‌طور که در مقاله شیم برش‌خورده توضیح داده‌ایم، انباشتن این تعداد ورق می‌تواند خودش باعث ایجاد سافت فوت شود.
در مقابل، با ترکیب ورق‌های ۱، ۰٫۲۵ و ۰٫۱ میلی‌متری، همین مقدار را تنها با سه ورق تأمین می‌کنید. مبنای طراحی ترکیب کیت نیز همین است: ضخامت‌ها باید به‌گونه‌ای انتخاب شوند که هر مقدار موردنیاز در محدوده‌ی کاری، با حداکثر دو یا سه قطعه قابل ساخت باشد.
بر همین اساس، ضخامت‌های استاندارد کیت‌های شیم برش‌خورده عبارت‌اند از: ۰٫۰۵ — ۰٫۱ — ۰٫۲ — ۰٫۲۵ — ۰٫۴ — ۰٫۵ — ۰٫۷ — ۱ — ۲ میلی‌متر. ضخامت ۳ میلی‌متر نیز به‌صورت جداگانه موجود است. این ترکیب به‌گونه‌ای انتخاب شده که تقریباً هر ضخامت موردنیاز تا ۳ میلی‌متر را بتوان با حداکثر سه شیم ساخت.
برای پیدا کردن ترکیب مناسب شیم‌ها جهت رسیدن به هر ضخامت، جدول ترکیب ضخامت شیم را ببینید. این جدول ترکیب‌های موردنیاز از ۰٫۰۵ تا ۳ میلی‌متر را با کمترین تعداد شیم نشان می‌دهد.
اندازه را از روی کف پایه انتخاب کنید، نه قطر پیچ
یکی از رایج‌ترین خطاها در انتخاب سایز شیم، توجه صرف به قطر پیچ است. ابعاد شیم باید به‌اندازه‌ای باشد که تمام ناحیه باربر پایه را پوشش دهد. اگر شیم کوچک‌تر از سطح زیر پایه باشد، بار روی سطح محدودی متمرکز می‌شود و پایه در اطراف آن دچار خمش خواهد شد.
عرض شکاف شیم نیز باید از قطر پیچ بیشتر باشد. در غیر این صورت، مزیت اصلی شیم برش‌خورده، یعنی نصب آن بدون نیاز به باز کردن پیچ، از بین می‌رود.
| ابعاد شیم | عرض شکاف | مناسب برای |
|---|---|---|
| ۵۰ × ۵۰ | ۱۳ میلی‌متر | الکتروموتور و پمپ کوچک (انتخاب نهایی بر اساس کف پایه و قطر پیچ) |
| ۷۵ × ۷۵ | ۲۱ میلی‌متر | الکتروموتور متوسط، پمپ سانتریفیوژ |
| ۱۰۰ × ۱۰۰ | ۳۲ میلی‌متر | گیربکس صنعتی، پمپ بزرگ |
| ۱۲۵ × ۱۲۵ | ۴۵ میلی‌متر | ماشین‌آلات سنگین |
| ۲۰۰ × ۲۰۰ | ۵۵ میلی‌متر | کمپرسور، توربین، موتور دیزل |
چند عدد از هر ضخامت؟
نکته‌ای که گاهی در محاسبه‌ی تعداد شیم‌ها نادیده گرفته می‌شود، این است که هر دستگاه چهار پایه دارد. اگر برای تنظیم هر پایه به سه ورق نیاز باشد، مجموعاً ۱۲ ورق برای یک دستگاه لازم خواهید داشت. ضمن اینکه معمولاً ترکیب ضخامت موردنیاز در هر چهار پایه یکسان نیست.
قاعده‌ی عملی این است که تعداد بیشتری از ضخامت‌های کم، یعنی ۰٫۰۵ و ۰٫۱ میلی‌متر، در نظر بگیرید. تنظیم نهایی معمولاً با این ضخامت‌ها انجام می‌شود و موجودی آن‌ها زودتر از سایر ضخامت‌ها به پایان می‌رسد. در مقابل، از ضخامت‌های بزرگ‌تر معمولاً تعداد کمتری لازم دارید؛ زیرا در بسیاری از موارد، یک ورق زیر هر پایه کافی است.
یک کیت برای همه دستگاه‌ها کافی نیست
اگر ماشین‌آلات شما پایه‌هایی با ابعاد بسیار متفاوت دارند، یک کیت تک‌اندازه پاسخ‌گوی نیازتان نخواهد بود. راهکار منطقی‌تر این است که دو سایز پرکاربرد را مشخص کنید و برای هرکدام ترکیب کاملی از ضخامت‌ها داشته باشید؛ به‌جای اینکه از پنج سایز مختلف، تنها چند ورق تهیه کنید.
کیت‌های آماده نیز بر همین اساس طراحی شده‌اند: PG TMAS 380 دو سایز کوچک ۵۰ و ۷۵ را پوشش می‌دهد؛ PG TMAS 340 برای دو سایز بزرگ ۱۰۰ و ۱۲۵ در نظر گرفته شده است؛ و PG TMAS 510 سه سایز ۵۰ تا ۱۰۰ را شامل می‌شود. اگر فقط یک سایز پرکاربرد دارید، یکی از کیت‌های تک‌سایز ۱۷۰ عددی، یعنی PG TMAS 50/KIT، PG TMAS 75/KIT یا PG TMAS 100/KIT، برای کارتان کافی است.
مقایسه‌ی کامل هر ۸ کیت و کاربرد هرکدام در مقاله‌ی کیت شیم PG TMAS: کدام کیت برای چه دستگاهی؟ ارائه شده است.
برای شناسایی سایزهای پرکاربرد، کافی است ابعاد کف پایه‌ی چند دستگاه اصلی مجموعه را اندازه‌گیری کنید.
قبل از سفارش، این را چک کنید
- جنس. استیل ضدزنگ ۳۰۴ متریال استاندارد و رایج برای این کاربرد است. برای استفاده در محیط‌های دریایی یا شیمیایی، مقایسه ۳۰۴ و ۳۱۶ را مطالعه کنید.
- پلیسه. لبه‌های شیم باید پلیسه‌گیری شده باشند. کیفیت پلیسه‌گیری یکی از مهم‌ترین معیارهای تشخیص کیت باکیفیت از کیت نامرغوب است.
- حک ضخامت. مقدار ضخامت باید مستقیماً روی خود ورق حک شده باشد، نه اینکه صرفاً روی بسته‌بندی درج شده باشد.
- تلرانس. ضخامت‌های بالاتر از حدود ۰٫۶ میلی‌متر معمولاً تلرانس بازتری دارند. برای بررسی مقادیر مجاز، جدول انحراف مجاز را ببینید و ضخامت دسته‌ی نهایی را با میکرومتر اندازه‌گیری کنید.
اگر می‌خواهید ترکیب مناسب شیم را برای کاربرد خودتان مشخص کنیم، ابعاد کف پایه و قطر پیچ دستگاه‌هایتان را برای ما بفرستید.
مطالب مرتبط
خرید شیم پلیت: ورق لاتون استیل — مشخصات همه‌ی جنس‌ها و ضخامت‌ها به همراه قیمت روز در صفحه‌ی خرید ورق لاتون (شیم پلیت) درج شده است.
مطالب مرتبط: شیم برش‌خورده و کیت شیم PG TMAS، انواع شیم برش‌خورده در صنعت، سفارش شیم طبق نقشه و برش لیزر استیل با نیتروژن.